Yemen’den gelen haber tüm uluslararası basının gündemine oturdu: Husi güçleri, 20 Birleşmiş Milletler (BM) çalışanını gözaltına aldı. İlk bakışta bir güvenlik olayı gibi görünen bu gelişme, aslında insani diplomasi sisteminin ne kadar kırılgan hale geldiğini gösteren ciddi bir işaret niteliğindeydi.
Yıllardır savaş, açlık ve yoksullukla boğuşan Yemen’de görev yapan BM personeli; sağlık, gıda ve barınma yardımlarını organize ediyordu. Ancak Husilerin başkent Sana’daki baskınları, sahadaki yardım mekanizmasını felce uğrattı. Personelin nerede tutulduğu bilinmiyor. Bazı yerel kaynaklar, sorgulamalarda “casusluk” suçlamalarının yöneltildiğini iddia ediyor.
Bir Diplomatik Meydan Okuma mı?
Husiler, uzun süredir Yemen’deki merkezi otoriteye karşı savaş yürütüyor. Ancak bu son adım, yalnızca yerel bir hesaplaşma değil. Gözaltılar, Husilerin artık yalnızca Yemen içinde değil, uluslararası aktörlere karşı da politik bir mesaj vermeye başladığını gösteriyor.
Bu eylem, ateşkes görüşmelerinin tıkandığı, barış masasının sessizliğe gömüldüğü bir dönemde geldi. Yani zamanlama tesadüf değil. Husi yönetimi, BM personelini gözaltına alarak “artık sahadaki en güçlü aktör biziz” mesajını vermek istiyor.
Birleşmiş Milletler çalışanlarının hedef alınması, tarafsız insani yardım ilkesinin açık bir ihlali. Oysa uluslararası hukukta, çatışma bölgelerinde görev yapan yardım personeli korunmuş statüye sahiptir.
Yemen örneğinde bu ilkenin çökmesi, sadece oradaki çalışanları değil, dünya genelindeki tüm insani yardım mekanizmasını sarsıyor. BM’nin bölgedeki ofisleri güvenlik gerekçesiyle Aden’e taşınırken, yardımlar aksıyor; gıda sevkiyatları durma noktasına geliyor ve mülteci kamplarında salgın riski artıyor.
Yardım kuruluşlarının yerel güvenlik garantisi olmadan çalışamayacağı gerçeği, Husiler tarafından açık biçimde test ediliyor. Bu durum, sahadaki insani faaliyetleri pazarlık unsuru haline getiriyor.
Uluslararası Sessizlik
Olayın ardından uluslararası toplumdan gelen tepkiler sınırlı kaldı. BM Genel Sekreteri, bu gözaltıları “tehlikeli ve kabul edilemez” olarak nitelese de şu ana kadar somut bir yaptırım kararı alınmadı.
Batılı ülkeler, Yemen krizine yönelik politikalarını genellikle İran üzerinden yürüttükleri bölgesel denge hesabına bağlıyor. Dolayısıyla Husi yönetimine doğrudan bir baskı kurmakta isteksiz davranıyorlar. Sonuçta Husiler, “bedel ödemeden hareket etme” pratiğini sürdürebiliyor.
Bu tablo, sadece Yemen’e özgü değil. Eğer uluslararası kamuoyu, yardım çalışanlarının kaçırılmasını sessizlikle geçiştirirse, benzer olayların başka kriz bölgelerinde de yaşanması kaçınılmaz olur. Diplomasi zayıflarken, şiddet yeni bir müzakere diline dönüşür.
Yemen: Diplomatik Sistem İçin Bir Turnusol
Yemen, bugün uluslararası sistemin zaaflarını en çıplak biçimde gösteren bir laboratuvar gibi. Bir yanda milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişim mücadelesi; diğer yanda büyük güçlerin çıkar hesapları. Bu denklemin ortasında, “tarafsız” olduğu varsayılan insani yardım sistemi, giderek siyasetin parçasına dönüşüyor.
BM personelinin gözaltına alınması, yalnızca bir güvenlik olayı değildir. Bu, uluslararası hukukun ve diplomatik düzenin kırılma anlarından biridir. Eğer diplomasi bu tür ihlaller karşısında susmaya devam ederse, sadece Yemen değil; tüm küresel insani düzen meşruiyet kaybına uğrar.
Sonuç: Sessiz Kalmak Artık Tarafsızlık Değil
Yemen’de yaşanan bu kriz, bizi temel bir soruyla yüzleştiriyor: İnsani yardım gerçekten tarafsız mı, yoksa artık güç dengelerinin bir parçası mı?
Birleşmiş Milletler çalışanlarının güvenliği sadece Yemen’in değil, tüm dünyanın sorumluluğudur. Çünkü insani yardımın çökmesi, diplomatik düzenin de çökmesi demektir. Eğer bu olay “olağan bir kriz” olarak görülürse, yarın bir başka savaş bölgesinde aynı tabloyu yeniden izlemekten başka seçeneğimiz kalmaz. Bu nedenle Yemen’deki gözaltılar, yalnızca bir ülkenin iç savaşı değil, uluslararası vicdanın kırılma noktasıdır.
Kaynaklar
[1] Magdy, Samy. “Yemen’s Houthi Rebels Detain 20 UN Employees in Sanaa Raid.” AP News, 19 Oct. 2025, https://apnews.com/article/yemen-houthis-un-crackdown-e8143b45eab3b0a1483cbf444acbf11f. Erişim: 19 Ekim 2025.
[2] “Houthi Rebels Detain 20 UN Staff in Yemen.” The Guardian, 19 Oct. 2025, https://www.theguardian.com/world/2025/oct/19/houthi-rebels-detain-20-un-staff-in-yemen. Erişim: 19 Ekim 2025.
