Rusya, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarının büyük rafinerilerinde yarattığı hasarın ardından Hindistan’dan benzin sevkiyatı almaya hazırlanıyor.
Moskova’nın yakıt ithalatına yönelmesi, saldırıların ülkenin rafinaj kapasitesini yaklaşık yüzde 40 azaltmasının ardından yaşanan arz sıkıntısının ulaştığı düzeyi ortaya koyuyor.
Financial Times (FT) gazetesinin aktardığı, enerji piyasası analiz şirketi Kpler’in verilerine göre Hindistan’ın Vadinar Rafinerisi’nden çıkan 42 bin ton benzin taşıyan tanker, pazar günü Rusya’nın kuzeyindeki Beloye More petrol terminaline ulaşacak.
Ukrayna’nın saldırılarının ardından Rusya’nın çeşitli bölgeleri bu ay kişi başına benzin satışına yönelik çeşitli kısıtlamalar uygulamaya koydu.
Financial Times’ın tahminine göre Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana yaşanan en ağır yakıt krizi yaklaşık 50 milyon kişiyi etkiledi.
Bazı bölgelerde sürücüler yakıt alabilmek için saatlerce, hatta günlerce sıra bekledi.
Moskova, benzin istasyonlarında uzun kuyrukların oluşmaya başladığı haziran ayının sonlarında yakıt ithal etme planını resmen açıkladı.
Kpler’in verileri, benzin yükünün 18 Haziran’da Vadinar’da Agni adlı gemiye yüklendiğini gösteriyor.
Aynı verilere göre tanker, 6 Temmuz’da Mısır’ın Akdeniz kıyısı açıklarındaki Damietta Light bölgesinde taşıdığı yükün tamamını Garnet adlı gemiye aktardı.
Garnet, 22 Temmuz itibarıyla Norveç kıyıları boyunca kuzeye doğru seyrediyordu.
Vadinar Rafinerisi’nin sahibi Nayara Energy’de Rus devlet kontrolündeki Rosneft’in yüzde 49 hissesi var. Kpler’in verilerine göre 2026 boyunca Vadinar’da işlenen ham petrolün yüzde 90’dan fazlası Rusya’dan geldi.
Böylece, 2022’den bu yana Rus ham petrolünün deniz yoluyla en büyük alıcılarından biri haline gelen Hindistan’da rafine edilen Rus petrolü yeniden Rusya’ya dönmüş olacak.
Nayara Energy ise “Rus şirketlerine yakıt satmadık ve satma planımız da yok” açıklamasını yaptı.
Şirket ayrıca “Hindistan pazarına hizmet sunma ve ülke genelindeki yakıt talebini karşılama taahhüdümüz sürüyor” ifadelerini kullandı.
Bu ayın başında Reuters ajansı, Hindistan’dan Rusya’ya en az 60 bin ton benzin sevk edildiğini, bunun Rusya’nın günlük tüketiminin yaklaşık yüzde 60’ına denk geldiğini bildirmişti.
Bu hafta Rusya’ya ulaşması beklenen sevkiyat, yakıt krizinin başlamasından bu yana ithal edilen en büyük tek benzin partisi görünümünde.
Ancak Moskova’nın yararlandığı tek dış kaynak bu değil.
Ağırlıklı olarak Rus ham petrolünü işleyen Belarus da Rusya’ya benzin satışını belirgin biçimde artırdı. Rusya merkezli Price Benchmark Centre’ın Financial Times ile paylaştığı verilere göre Belarus, haziran ayında Rusya’ya 184 bin ton benzin sattı.
Bu miktar bir önceki aya göre üç kat, geçen yılın aynı dönemine göre ise 184 kat artış anlamına geliyor.
Enerji sektöründen sorumlu Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, 8 Temmuz’da “petrol ürünleri” ithalatının başladığını doğruladı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de dün televizyonda yayınlanan ekonomi toplantısında yakıt krizine değindi.
Putin, yaşanan “güçlüklerin” “geçici” olduğunu ve “genel ekonomik dinamikleri” değiştirmeyeceğini söyledi.
Almanya Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü’nden Rusya uzmanı Janis Kluge’ye göre ithalatın yanı sıra yakıt kalite standartlarının gevşetilmesi ve lojistikte yapılan düzenlemeler özellikle Moskova ile St. Petersburg’da krizin etkisini hafifletti.
Kluge, insanların da tüketime uyum sağlayarak talebi azalttığını, bağımsız akaryakıt istasyonlarının ise fiyatları Avrupa seviyelerine yükselttiğini belirtti.
Bu gelişmeler sayesinde geçen haftadan itibaren bazı bölgeler satış kısıtlamalarını kaldırdı ve benzin istasyonlarındaki kuyruklar kısaldı.
Buna karşın Astrahan ile batıdaki Lipetsk ve Voronej kentlerinde yerel medyaya göre hâlâ 50 ila 100 aracı aşan kuyruklar oluşuyor.
Volga Nehri kıyısındaki Ulyanovsk’ta ise durum daha da kötüleşti.
Kluge’nin, kullanıcıların paylaştığı veriler üzerinden benzin erişimini izleyen Rus platformlarına dayandırdığı değerlendirmeye göre bunun muhtemel nedeni yetkililerin yakıtın bir bölümünü öncelikli bölgelere yönlendirmesi.
