Bir eve girerken tüyler ürpermesi, soğuk hava akışı hissetmesi veya izlenme duygusu yaşanabilir. Ancak yeni bir araştırmaya göre bu hisler hayaletlerden değil, oldukça sıradan kaynakların ürettiği alçak frekanslı seslerden kaynaklanıyor. Araştırma Frontiers in Behavioral Neuroscience dergisinde yayımlandı ve titreşen borular, mekanik sistemler, hava kontrol sistemleri, trafik gürültüsü veya rüzgar türbinlerinin infrasesler üretebileceğini ortaya koyuyor.
İnfrasesler (20 Hz’in altındaki frekanslı sesler), insanın işitme sınırının altında kalan ancak bedence hissedilebilen titreşimlerdir. Araştırmalara göre bu tür düşük frekanslı sesler tükürük düzeyinde **kortizol** seviyesini yükseltebilir ve sinirlilik artışına neden olabilir. MacEwan Üniversitesi’nden araştırmacı **Rodney Schmaltz**, infrasesler hakkında yıllardır bilim ve sahte bilim dersleri veriyor ve öğrencileriyle hayalet avcılığı çıkışlarına katılıyor.
Magnetik alanlar ve çevre faktörleri
Bilim insanları uzun süredir sözde hayaletlenmelere mantıksal açıklamalar aramaktadır. 2003 yılında **Hertfordshire Üniversitesi** psikologu **Richard Wiseman**, İngiltere’nin **Hampton Court Sarayı** ile İskoçya’nın **South Bridge Vaults** gibi hayalet olaylarının çokça rapor edildiği yerlerde çalışmalar yürütmüştür. Denekler bu mekanlarda yürüyüş yaparak anormal olaylar hissedip hissetmediklerini belirtmişlerdir. Sonuçlar, deneklerin hayalet söylentisine farkında olup olmadıklarına bakılmaksızın söylenti duymuş oldukları yerlerde daha fazla garip deneyim rapor ettiklerini göstermiştir.
Ancak bu alanlar yerel manyetik alan dalgalanmaları, nem seviyeleri ve aydınlatma farklılıkları göstermekteydi. Wiseman, güçlü manyetik alanların beyni etkileyebileceğini, elektriksel uyarının **açısal girus** bölgesini aktive ederek arkada başka biri var gibi bir hissi yaratabildiğini öne sürmüştür. **Mary King’s Close** adlı başka bir hayaletli lokasyondaki çalışmada deneklerin yüzde 70’i ani soğuk hissetme, izlenme ya da temas hissi veya açıklanamayan ayak sesleri bildirmiştir. Bu deneyimlerin yaşandığı alanlar önemli ölçüde daha düşük nem seviyesine sahipti.
Infrasesler ve 18.9 Hz frekansı
Coventry Üniversitesi’nden mühendis **Vic Tandy** başka bir açıklama önermiştir: infrasesler, özellikle de 18.9 Hz frekansındaki titreşimler. Bu frekans insan işitme aralığının altında yer alsa da, araştırmalar insanların bu tür sesleri bilinçaltında hissedebileceğini göstermiştir. Tandy, **Warwick Laboratuvarı**’nda iddia edilen bir hayaletlenme olayının ve **Coventry Katedrali** mahzenindeki şüpheli bir hayaletin infraseslerden kaynaklanabileceğini düşünmüştür. Geç saatlerde laboratuvarda çalışırken boynunun arka kısmında tüyler ürpermiş ve köşelerinden gri bir görünüm sızmış, ancak dönerek bakınca kaybolmuştur. Yeni takılan bir hava çekme fanından gelen infrasesler nedeniyle böyle hissettiğini düşünen Tandy, fan’ı kapattığında büyük bir ağırlığın kalktığını hissetmiştir. Tandy 2005’te ölmeden önce, bazı insanların infraseslere neden bu şekilde duyarlı olduğu ve diğerlerinin olmadığı sorusunu araştıracak fırsat bulamıştır.
