Avustralya’nın doğu kıyısından 600 kilometre açıkta bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Lord Howe Adası, modern tarihin en başarılı doğa restorasyon hikayelerinden birine sahne oluyor.
Yaklaşık bir asır önce adaya dadanan ve buradaki doğal yaşamı adeta kurutan istilacı kemirgenlerin yedi yıl önce tamamen temizlenmesinin ardından, adada biyolojik bir mucize yaşanıyor. Bilim dünyasını şaşkına çeviren yeni bir araştırma, farelerin ortadan kalkmasıyla adadaki böcek ve canlı nüfusunun patlama yaptığını ortaya koydu.
Biological Invasions dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, adadan yaklaşık 300 bin fare ve sıçanın temizlendiği büyük operasyonun ardından doğal ekosistem muazzam bir hızla toparlandı. Sidney Üniversitesi’nden araştırmacı Maxim Adams, adadaki inceleme alanlarında böcekler, hamamböcekleri ve hortumlu böcekler gibi omurgasız canlıların toplam sayısında yüzde 60’lık devasa bir artış tespit ettiklerini açıkladı.
GEMİ KAZASI ADANIN KADERİNİ DEĞİŞTİRDİ
Adanın kabusa dönen hikayesi aslında 19. yüzyılın ortalarında ilk farelerin ayak basmasıyla başladı. Asıl büyük felaket ise 1918 yılında yaşandı; adanın yakınlarında karaya oturan bir ikmal gemisinden kıyıya yayılan sıçanlar, adadaki yerel bitki ve hayvanları acımasızca tüketmeye başladı.
Bu istila nedeniyle sadece bu adaya özgü olan beş kuş türü, iki bitki türü ve en az 13 böcek türü tamamen yok oldu. Lord Howe Adası, üzerindeki 1600’den fazla omurgasız canlı türünün neredeyse yarısının dünyada başka hiçbir yerde bulunmadığı, kendine has endemik bir bölgeydi.
Adada doğal olarak yaşayan hiçbir yerli memeli hayvan bulunmadığı için besin zincirinin en kritik halkasını bu büyük böcekler oluşturuyordu. Ancak adaya sonradan gelen ve ayrım gözetmeksizin 1 santimetreden büyük her canlıyı ve tohumu yiyen kemirgenler, bu hassas dengenin altını üstüne getirdi.
DOĞA YENİDEN KENDİNİ İNŞA EDİYOR
Profesör Nathan Lo, farelerin adadaki baskısının ortadan kalkmasıyla birlikte doğanın kendi kendini muazzam bir hızla yeniden organize etmeye başladığını belirtti.
Adada yaşayan doğa bilimci ve rehber Ian Hutton ise adadaki yeşil dönüşümü göz yaşartıcı bir başarı olarak nitelendirerek, “Çalı örtüsü ve ormanlar hızla geri dönüyor. Sıçanlar geçmişte tüm tohumları yediği için bitki örtüsü yok olma noktasına gelmişti; şimdi ise topraktan yüzlerce yeni fide filizleniyor.
Böceklerin ve omurgasızların çoğalmasıyla birlikte, buradaki yerli kertenkeleler ve kuşlar için de muazzam bir besin kaynağı oluştu” dedi.
Bilim insanları, adaya özgü yerde yuva yapan orman tavuğu gibi nadir kuş türlerinin, kertenkelelerin ve toprak kalitesinin önümüzdeki yıllarda çok daha iyi bir noktaya geleceğini öngörüyor.
