NASA’nın yayımladığı görüntüye göre, Asya’daki Karakurum Dağları’nda bulunan üç büyük buzul (Lolofond, Teram Shehr ve Siachen) zaman içinde birleşmeye ve kütle kazanmaya başlamış durumda.
Hindistan, Pakistan, Çin ve Afganistan sınırlarının kesiştiği bu bölge, 1984 yılından bu yana Hindistan ve Pakistan arasında süregelen askeri gerilim nedeniyle “dünyanın en tehlikeli buzul bölgesi” olarak anılıyor.
Bilim dünyasında uzun süredir “Karakurum anomalisi” olarak adlandırılan bu durum, küresel ısınma nedeniyle dünya genelinde buzullar erirken, bu bölgedeki bazı buzulların aksine büyüme göstermesiyle dikkat çekiyor.
ANOMALİ NE ANLAMA GELİYOR?
Daily Mail’de yer alan habere göre, Karakurum’daki buzulların büyümesi, bilim insanları tarafından hâlâ tam olarak açıklanamıyor. Olası nedenler arasında bölgede son yıllarda görülen daha serin yazlar ve kış aylarında artan kar yağışı öne çıkıyor.
Journal of Climate dergisinde 2022 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, 1980-2019 yılları arasında Karakurum bölgesinde kış yağışlarında yaklaşık yüzde 10 oranında artış yaşandı.
Ancak 2023’te Earth System Science Data dergisinde yayımlanan başka bir çalışma, bu durumun uzun sürmeyebileceğini ve küresel sıcaklık artışının bu kısa süreli soğuma eğilimini dengeleyeceğini öne sürdü. Araştırmacılar, “Karakurum’daki olağan dışı buzul davranışlarının zayıfladığına dair işaretler var” ifadelerini kullandı.
Kanadalı jeoloji profesörü Kenneth Hewitt, 2005 yılında yayımladığı bir makalede, yüzyıllar boyunca bölgede biriken toz ve enkaz tabakalarının, buzulların güneş ışınlarından korunarak erimesini engelliyor olabileceğini ileri sürdü. Ancak ABD Colorado’daki Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi’nden uzmanlar, Karakurum anomalisinin yalnızca 1990’larda başladığını belirterek, bu teoriye şüpheyle yaklaşıyor. Uzmanlara göre, yüzlerce yıl süren enkaz birikimi bu kadar ani bir değişimi tek başına açıklayamaz.
SIACHEN BUZULU’NUN ÖNEMİ
Siachen Buzulu, Grönland ve Antarktika dışında dünyanın en uzun ikinci buzulu olma özelliğini taşıyor. NASA ölçümlerine göre yaklaşık 76 kilometre uzunluğunda ve 3 buçuk kilometre genişliğinde olan buzul, deniz seviyesinden 5 bin 800 metreye kadar yükseliyor.
NASA’nın yayımladığı görüntülerde buzulların birleştiği noktalarda oluşan koyu renkli moren hatları (yani kayalar ve toz tabakaları) net bir şekilde görülüyor. Özellikle Teram Shehr Buzulu’nun, sağdan Siachen’e çarpması sonucu bu katmanlar dikkat çekici hale gelmiş durumda.
BİLİM İNSANLARINDAN UYARI
İklim değişikliği konusundaki farklı görüşleriyle tanınan Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Mike Hulme, 2023 yılında DailyMail.com’a yaptığı açıklamada, “Toplumda birçok sorunun tek nedeni olarak iklim değişikliğini göstermek, kamuoyunda ciddi bir güvensizlik yaratıyor” dedi.
