Beynimizde neler olup bittiğini, en iyi bilim insanları ve doktorlar dahi tam olarak bilemiyor. Çünkü kafatasının içinde sıkışmış bu organı açıp gözle görmeniz çok zor, modern tıp cihazları ile görüntülemek de hiç kolay bir iş değil.
Ama şimdi bilim insanları, bir canlının beynindeki her hücrenin tek tek görüntülenip haritasının çıkarılabildiği yeni bir seviyeye ulaştılar.
Dünyanın dört bir yanından nörobilimcilerin öncülüğünde yürütülen devasa bir proje, beyinde karar alma sürecinin nasıl göründüğüne dair dünyada ilk kez bir içgörü elde etti. Bu, bir memelide bu boyutta tek hücreli, elektrofizyolojik bir beyin haritasının ilk kez oluşturulması anlamına geliyor ve kararların nasıl alındığına dair bildiklerimizi şimdiden sorguluyor.
Araştırma, uluslararası iş birliğiyle yürütülen International Brain Laboratory (IBL) bünyesinde gerçekleştirildi. IBL’in 22 farklı laboratuvardan topladığı verilerle fare beyninde yarım milyonun üzerinde nörona ait aktivite kaydı elde edildi; bu veriler beyin hacminin yüzde 95’ine karşılık gelen 279 ayrı bölgeyi kapsıyor. Bilim insanları, farelerin bir ekran üzerinde gösterilen ışığı işaret ederek tekerlek çevirdiği karar verme görevi sırasında, örneğin “ödülü alma” anında beyinlerin adeta bir Noel ağacı gibi ışıldadığını artık gözleriyle görebildiler.
Hastalıkların tedavisi için yeni umutlar
Beyin aktivite haritası, insan sağlığı açısından da fayda sağlayacak bir gelişme anlamına geliyor. Bu teknolojiyi kullanarak bilim insanları beyinde kodlanma biçimindeki farklılıklardan kaynaklandığı düşünülen şizofreni ve otizm gibi durumları daha iyi anlamayı umuyorlar.
Öte yandan, bu çalışma şimdilik fareler üzerinde yapıldığı için, etik nedenlerle insan beynine uygulanması kolay değil. aynı çalışmaların insan beyni üzerinde yapılması gerekiyor, ancak insan beyni, fare beyninden onlarca kat büyük ve henüz bu haritayı çıkarmak kolay değil.
Ancak en azından artık insan beyni üzerinde çalışmaya başlarken makul bir başlangıç noktasına sahibiz. insan beynindeki her hücrenin tek tek haritalanabildiği seviyeye de yakında ulaşmamız kaçınılmaz gibi görünüyor.
