Pek çoğumuzun alışkanlığı haline gelen televizyon karşısında sızıp kalmak veya uyumadan hemen önce telefon ekranında vakit geçirmek, aslında vücudumuza sandığımızdan çok daha fazla zarar veriyor. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nden Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aylin Kılıç, gözlerin sadece bir görme organı olmadığını, aynı zamanda beynimizin biyolojik saatini yöneten bir ışık algılayıcısı olduğunu belirtti.
Kılıç’a göre uyku, sadece gözleri kapatmakla başlamıyor; beyin karanlığı tam olarak hissetmedikçe gerçek anlamda dinlenme moduna geçemiyor. Gözün iç tabakası olan retina, ışığı algıladığı anda beyne doğrudan “gündüz” sinyali gönderiyor. Özellikle televizyon, bilgisayar ve akıllı telefonlardan yayılan mavi ışık, retina tarafından güneş ışığı gibi algılandığı için uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını doğrudan engelliyor.
Prof. Dr. Aylin Kılıç, gece lambası açıkken veya televizyon karşısında uyuyanların aslında uyumadığını, vücudun biyolojik saati şaşırdığı için sadece yatakta vakit geçirdiklerini dile getiriyor. Göz kapakları kapalı olsa bile dışarıdaki ışık sızıntıları retinaya ulaşmaya devam ediyor ve bu durum beynin uyanık kalmasına yol açıyor.
Melatonin eksikliği bağışıklık sistemini sarsıyor
Uyku hormonu olarak bilinen melatonin, sadece uyumamızı sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda hücre yenilenmesi, bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve stres kontrolü gibi hayati görevler üstleniyor. Gece boyunca ışığa maruz kalarak bu hormonun baskılanması, uzun vadede kronik yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve hormonal düzensizlikleri de beraberinde getiriyor. Vücudun kendini tamir edebilmesi için tamamen karanlık bir ortama ihtiyaç duyduğunun altını çizen uzmanlar, zifiri karanlığın sağlanamadığı durumlarda basit bir göz maskesi kullanımının bile büyük fark yaratacağını vurguluyor.
Sağlıklı bir yaşamın anahtarının kaliteli bir uykudan geçtiğini hatırlatan Prof. Dr. Kılıç, uyku alanının tamamen ışık geçirmez hale getirilmesini öneriyor. Yatmadan en az bir saat önce dijital ekranlarla bağı kesmek ve oda içindeki küçük led ışıkları bile söndürmek, beynin “gece” moduna girmesini kolaylaştırıyor. Unutmayın, beyin karanlığı algılamadıkça vücut dinlenmiş sayılmıyor ve her sabah yorgun uyanmak kaçınılmaz bir son haline geliyor.
