Yaz mevsimi, yaşlı bireyler için yalnızca sıcak havaların değil; dehidratasyon, elektrolit dengesizlikleri ve yetersiz beslenme riskinin de arttığı kritik bir dönem olarak öne çıkıyor. Yaşlanmayla birlikte susama hissinin azalması, böbrek fonksiyonlarında görülen değişiklikler, kronik hastalıkların varlığı ve çoklu ilaç kullanımı sıcak havaların olumsuz etkilerini daha belirgin hale getiriyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, yaz aylarında yaşlı bireylerin beslenme ve sıvı tüketimine özel önem verilmesi gerektiğini belirterek, alınacak basit önlemlerle ciddi sağlık sorunlarının büyük ölçüde önlenebileceğini söyledi.
“SUSAMAYI BEKLEMEDEN SU TÜKETİLMELİ”
Yaz aylarında yaşlı bireylerde en önemli hedefin yeterli sıvı alımını sağlamak olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, yaş ilerledikçe susama hissinin zayıfladığına dikkat çekti.
Yaşlı bireylerin çoğu zaman susuzluk hissini yeterince algılayamadığını söyleyen Özalp, “Bu nedenle susamayı beklemeden gün boyunca düzenli aralıklarla su tüketmeleri gerekir. Ayran veya şekersiz komposto gibi içecekler de günlük sıvı alımını destekleyebilir. Ancak kalp yetmezliği, böbrek hastalığı bulunan veya idrar söktürücü ilaç kullanan kişilerde sıvı tüketimi mutlaka hekim önerisine göre planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.
Özalp, halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü, bilinç bulanıklığı ve düşme sıklığında artışın dehidratasyonun erken belirtileri arasında yer aldığını, bu belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.
“PROTEİN TÜKETİMİ KAS KAYBINI ÖNLÜYOR”
Yaşlılık döneminde kas kütlesi ve kas gücünde azalma ile seyreden sarkopeninin önemli sağlık sorunlarından biri olduğunu belirten Uzm. Dr. Özalp, sıcak havalarda iştah azalsa bile protein tüketiminden vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi.
Özalp, sözlerine şöyle devam etti: “Yumurta, süt ve süt ürünleri, balık, tavuk eti ve kurubaklagiller gibi kaliteli protein kaynakları günlük beslenmede mutlaka yer almalıdır. Yeterli protein alımı kas gücünün korunmasına, hareket kabiliyetinin sürdürülmesine ve bağımsız yaşamın desteklenmesine katkı sağlar.”
“HAFİF AMA BESLEYİCİ ÖĞÜNLER TERCİH EDİLMELİ”
Sıcak havalarda ağır ve yağlı yemeklerin yerine besin değeri yüksek, sindirimi kolay öğünlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Özalp, yaz sofralarında zeytinyağlı sebze yemekleri, yoğurtlu öğünler, mevsim salataları, ızgara veya haşlanmış etler ile tam tahıllı besinlerin ön planda olması gerektiğini ifade etti.
Uzun süre aç kalmanın ve öğün atlamanın yaşlı bireylerde yetersiz beslenme riskini artırdığına dikkat çeken Özalp, düzenli beslenme alışkanlığının korunmasının önemini vurguladı.
“SU ORANI YÜKSEK BESİNLER YAZIN ÖNEMLİ DESTEK SAĞLIYOR”
Yaz mevsiminde su içeriği yüksek meyve ve sebzelerin tüketiminin artırılması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, “Karpuz, kavun, şeftali, kayısı, salatalık ve domates hem sıvı alımına katkı sağlar hem de vitamin, mineral ve antioksidan açısından önemli destek sunar. Ancak diyabet hastalarında meyve tüketiminde porsiyon kontrolü ihmal edilmemelidir” dedi.
“GIDA GÜVENLİĞİ İHMAL EDİLMEMELİ”
Yaz aylarında besin kaynaklı enfeksiyon riskinin arttığını hatırlatan Özalp, yaşlı bireylerde bağışıklık sisteminin daha zayıf olması nedeniyle bu enfeksiyonların daha ağır seyredebildiğini belirtti.
Özalp, “Pişmiş yemekler oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemeli, et ve süt ürünlerinde soğuk zincir korunmalı, açıkta satılan gıdalardan uzak durulmalı, meyve ve sebzeler tüketilmeden önce mutlaka iyice yıkanmalıdır” dedi.
“BESLENME KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI”
Yaşlı bireylerde gereksiz ve katı diyet uygulamalarının da sağlık açısından risk oluşturabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, çok düşük kalorili ya da aşırı kısıtlayıcı diyetlerin iştahsızlığı artırarak yetersiz beslenmeye neden olabileceğini söyledi.
Özalp, sözlerini şöyle tamamladı: “Beslenme planı; kişinin kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesi dikkate alınarak bireyselleştirilmelidir. Yaz aylarında yeterli sıvı alımı, yeterli protein tüketimi ve dengeli beslenme, sıcak havalara bağlı sağlık sorunlarının önlenmesinde hayati önem taşımaktadır.”
