ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş sürerken, Orta Doğu bu kez de hava koşulları kaynaklı ciddi bir riskle karşı karşıya. Bölgedeki kritik altyapıyı ve ulaşımı etkileyebilecek şiddetli bir fırtına sistemi için özellikle Körfez ülkelerinde alarm verildi.
Washington Post’ta yayımlanan analize göre, Orta Doğu’ya “Tornado Alley” benzeri son derece nadir bir hava sistemi yaklaşıyor. Uzmanlar, bu sistemin çöl bölgelerinde sel, dolu, yıkıcı rüzgarlar ve yer yer hortum riskini beraberinde getirebileceğini belirtiyor.
Analize göre fırtına, Perşembe günü Arap Yarımadası ve Basra Körfezi çevresinde etkisini gösterecek. Bazı bölgelerde üç gün içinde neredeyse bir yıllık yağış düşebileceği ifade ediliyor.
Sistemin İran’dan başlayarak Dubai ve Abu Dabi’ye kadar uzanabileceği, ana yolların ve havaalanlarının sular altında kalabileceği belirtiliyor. Bu durumun, savaş nedeniyle zaten hassas olan bölgesel dengeleri daha da zorlayabileceği değerlendiriliyor.
Washington Post analizinde, bölgede giderek sıklaşan bu tür aşırı hava olaylarında iklim değişikliğinin etkisine dikkat çekildi. Atmosferin ısınmasıyla birlikte taşınan nem miktarının artması, yoğun yağış ve sert fırtınaların daha sık görülmesine yol açıyor.
Dubai’de yıllık ortalama yağış yaklaşık 100 milimetre seviyesindeyken, bu sistemle birlikte hafta sonuna kadar 75 ila 150 milimetre yağış düşebileceği tahmin ediliyor.
Benzer bir hava olayı, Nisan 2024’te Dubai Uluslararası Havalimanı’nı sular altında bırakmış ve 1200’den fazla uçuşun iptal edilmesine neden olmuştu. Bu kez beklenen sistemin daha da tehlikeli olabileceği vurgulanıyor.
Analizde, üst seviyede gelişen alçak basınç sistemi ile jet akımındaki hızlanmanın, atmosferdeki nemi yukarı taşıyarak şiddetli fırtınaları tetiklediği ifade edildi. Rüzgarın yükseklikle değişmesi ise dönen fırtına hücrelerinin oluşmasına uygun bir ortam hazırlıyor.
Bu nedenle süper hücre tipi fırtınalar, büyük dolu, saatte 100 kilometreye yaklaşan rüzgarlar, yoğun yağış ve sınırlı da olsa hortum riski gündeme geliyor. Deniz üzerinde su hortumlarının da oluşabileceği belirtiliyor.
Avrupa ECMWF modeline göre, dönen fırtına hattının İran’ın Huzistan bölgesinden başlayıp Dubai ve Abu Dabi’ye kadar ilerlemesi bekleniyor. Çöl zemininin suyu emme kapasitesinin düşük olması nedeniyle özellikle Abu Dabi-Dubai hattında ciddi sel riski bulunuyor.
Bölgedeki tedbirler de dikkat çekiyor. Katar’da Çalışma Bakanlığı iş güvenliği uyarısı yayımlarken, Mısır’da olumsuz hava koşulları nedeniyle okullar tatil edildi ve sağlık sistemi alarma geçirildi.
Washington Post analizine göre bu sıra dışı hava sistemi, Orta Doğu’nun hem iklim değişikliği hem de mevcut jeopolitik krizler nedeniyle çok yönlü baskı altında olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
