Çin’de geliştirilmekte olduğu öne sürülen bir “hamilelik robotu” iddiası bu hafta manşetlerde önemli bir yer buldu. Ancak haberde bahsi geçen teknoloji firmasının ve araştırmacıların aslında var olmadığı ortaya çıktı.
Haberi ilk olarak Çinli haber kuruluşu Kuai Ke Zhi yayınladı; ardından Newsweek, The Economic Times ve Interesting Engineering gibi anaakım haber kurumlarına da yansıdı.
İddiaya göre Zhang Qifeng adlı bir araştırmacı, robotun döllenmeden doğuma kadar hamilelik sürecini üstlenebileceğini ve ilk prototipin 2026’da 100 bin yuanın altında bir fiyatla hazır olacağını söylemişti.
Zhang’ın “Bazı insanlar evlenmek istemiyor ama yine de eş istiyor; bazıları da hamile kalmak istemiyor ama çocuk sahibi olmak istiyor” sözleri bu haberlerde kendine yer bulmuştu.
ÜNİVERSİTE YALANLADI
Zhang’ın kimi haberlerde Çin merkezli Kaiwa Technology adlı şirketin CEO’su, kimilerinde ise Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi (NTU) mezunu olduğu iddia edildi.
Ancak NTU ile iletişime geçen Live Science’ın haberine göre, üniversite böyle bir mezunu bulunmadığını ve “hamilelik robotu” konulu bir araştırma da yapılmadığını açıkladı.
Teyit sitesi Snopes da söz konusu haberlerin gerçek olmadığını yazdı. Kaiwa Technology adlı firmanın gerçek olduğuna dair de bir kanıt bulunamadı.
Ancak bu haber, yapay rahim teknolojilerinin sınırlarını ve olasılıklarını yeniden gündeme getirdi.
YAPAY RAHİM CİHAZLARI
Bilim insanları uzun süredir yapay rahim üzerinde araştırmalar yürütüyor.
Philadelphia Çocuk Hastanesi’nde (CHOP) geliştirilen “EXTEND” adlı cihaz, doğumun 23 ila 28. haftasında dünyaya gelen prematüre bebekleri desteklemek için tasarlanıyor.
Laboratuvar ortamında üretilmiş amniyotik sıvı içeren bu yapay rahimde bebekler, göbek kordonu üzerinden plasentanın görevini kısmen üstlenen bir oksijen cihazına bağlanıyor. Böylece bebek sıcaklık, basınç, ışık ve mikrop değişimlerinden korunuyor.
EXTEND bugüne kadar kuzularda test edildi. 2017’de yayımlanan bir çalışmada fetüslerin cihaz içinde bir ay boyunca gelişimlerini sürdürebildiği gösterildi. 2024’te Duke Üniversitesi ile yapılan ortak çalışmada ise cihazın, kuzuların beyin gelişiminde gen faaliyetlerini koruduğu ortaya kondu.
Araştırmacılar insan deneylerine hazırlanıyor ancak etik tartışmaları devam ediyor.
“HAMİLELİĞİN MUCİZESİ”
Uzmanlar, yapay rahimlerin yalnızca prematüre bebekler için bir “köprü” işlevi görebileceğini belirtirken, hamileliğin en başından itibaren bir gebelik sağlamasını gerçekçi bulmuyor.
Yale Üniversitesi’nden Dr. Harvey Kliman, Livescience’a, “Bunu yapmalı mıyız? Cevabım kesinlikle hayır. Ama bu düşünce egzersizi bize normal hamileliğin nasıl bir mucize olduğunu hatırlatıyor,” diye konuştu.
