ABD arabuluculuğunda Ukrayna – Rusya savaşını sona erdirmek amacıyla yürütülen müzakereler, 4 yıl sonra ilk kez gözlemlenebilir bir hız kazandı.
Savaşın başından beri ilk kez taraflar “kısıtlı” da olsa bir ateşkes konusunda anlaştı. Taraflar, birbirlerinin enerji tesislerini vurmamak konusunda mutabakata vardı
Bu gelişmeye rağmen Moskova ve Kiev yönetimi çatışmanın başlangıcından bu yana süregelen temel anlaşmazlıklarını sürdüyor.
Rusya’ya verilecek topraklar ve Ukrayna’nın gelecekteki güvenliği konusunda hala yoğun tartışmalar sürüyor. Barış, bu 2 konunun çözümlenmesine bağlı.
MASA DA, SORUNLAR DA AYNI
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, müzakere ekibinin Rus ve ABD’li yetkililerle pazar günü bir araya gelebileceğini duyurdu.
Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise Zelenski’nin Rus mevkidaşı Vladimir Putin ile masaya oturmaya hazır olduğunu belirtti.
Sybiha buna rağmen en önemli meselelerin henüz çözüme kavuşturulmadığını itiraf etti. Yine de müzakerelere iyimser yaklaştı.
Nitekim ABD elçisi Steve Witkoff Birleşik Arap Emirlikleri’nde gerçekleşen görüşmeler öncesinde farklılıkların çözülebilir tek bir konuya indirgendiğini dile getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump Davos’ta gazetecilere yaptığı açıklamada Ukrayna konusunda bir anlaşmaya varılmasının oldukça yakın olduğuna inandığını söyledi.
İyimser havaya rağmen Moskova ve Kiev temsilcileri Abu Dabi’deki temasların ardından üç ana başlıkta uzlaşma sağlayamadı.
Taraflar Rusya’nın toprak talepleri ile Ukrayna’nın güvenlik garantilerinin geleceği üzerinde anlaşamadı. Çatışmaların bir anlaşmadan önce mi yoksa sonra mı duracağı konusu da belirsizliğini koruyor.
SAVAŞION KİLİDİ DONBASS
Witkoff’un odaklandığı temel sorun, Ukrayna’nın 4 yıldır savunduğu Donbass bölgesinin akıbeti. Witkoff, bu bölgeyi “toprak sorunu” olarak tanımlıyor.
Rusya Devlet Başkanı Putin Ukrayna’nın tamamını ele geçirme umudundan vazgeçmiş görünse de Donbas’ın tamamını ve Kırım’ı kontrol etmeyi amaçlıyor.
Moskova yönetimi Ukrayna’nın henüz fethedilmemiş alanlar dahil tüm Donbas’ı devretmesini öngören “Alaska çözümü” üzerinde ısrar ediyor.
Kremlin bu planın geçen yıl Alaska’da Putin ve Trump arasında kararlaştırılan çerçeve olduğunu savunuyor.
Kiev ise Donbass’ı teslim etmenin halk nezdinde kabul edilemez bir seçenek olarak görülüyor. Zelenski bölgenin silahsızlandırılması ve serbest ekonomik bölge ilan edilmesi şartıyla Ukrayna’nın bir parçası kalması senaryosuna açık olduğunu belirtti.
Rusya tarafı ise bu önerinin yetersiz olduğunu açıkça ifade etti. Putin’in yardımcısı Yury Ushakov toprak meselesi çözülmeden uzun vadeli bir yerleşimin beklenemeyeceğini yineledi.
Ushakov müzakerelerdeki ilerlemenin ancak Moskova’nın Donbas’ın tamamını almasıyla mümkün olacağını savundu.
UKRAYNA GARANTİ İSTİYOR
Güvenlik garantileri konusu ise Rusya’nın olası yeni bir tam ölçekli istilasını engellemek adına Ukrayna’ya vaat edilen destekleri kapsıyor.
İngiltere ve Fransa bir anlaşmaya varılması durumunda Ukrayna’ya asker göndermeyi kabul ettiklerini açıkladı.
ABD tarafı ise Ukrayna’yı savunma konusunda ne kadar ileri gideceğine dair henüz net bir açıklama yapmadı.
Moskova yönetimi Ukrayna topraklarında herhangi bir NATO ülkesine ait asker bulunmasını kabul etmeyeceğini bildirdi.
Kremlin Ukrayna’nın NATO üyeliğinin tamamen gündemden kalkmasını ve Ukrayna ordusunun mevcut 800 bin seviyesinden 600 bine düşürülmesini talep ediyor.
Sıradan Ukrayna vatandaşları için en öncelikli mesele ateşkesin ne zaman sağlanacağı sorusu olarak öne çıkıyor.
Kiev yönetimi çatışmaların derhal durdurulmasını talep ederken Moskova ancak bir anlaşma imzalandıktan sonra savaşın durabileceğini savunuyor.
