İran’ın başkenti Tahran’daki Büyük Çarşı’da salı günü toplanan esnaf, rejim karşıtı sloganlar attı.
Iran International’a ulaştırılan görüntülere göre, protestocular ülkenin siyasi geleceğine ilişkin sert mesajlar verdi.
Paylaşılan görüntülerde kalabalığın, İran’ın 1979’da devrilen şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’ye atıfta bulunarak, “Bu son savaş, Pehlevi geri dönecek” ve “Bu yıl kan yılı, Hamaney devrilecek” sloganlarını attığı duyuldu.
Görüntülere göre sloganların yükselmesinin ardından güvenlik güçleri protestoculara müdahalede bulundu.
Son dönemde İran genelinde artan protestolar, yüksek enflasyon, riyalin değer kaybı ve yaşam maliyetlerindeki sert artış nedeniyle yoğunlaşmış durumda.
Büyük Çarşı esnafının sokağa çıkması, ülkedeki ekonomik huzursuzluğun merkezlere yayıldığı şeklinde yorumlanıyor.
NE OLMUŞTU?
İran riyali karşısında dolar kurunun 140 bin bandını aşmasının ardından başkent Tahran’da hayat pahalılığına karşı tepkiler yükselmişti.
28 Aralık 2025’te Tahran’ın güneyindeki Alaeddin ve Çaharsu pasajları ile Büyük Pazar’da çok sayıda esnaf kepenk kapatmış, yüzlerce İranlı protestocu Vali Asr, Cumhuri ve İnkılap caddelerinde toplanarak yürüyüş gerçekleştirmişti.
Tahran’daki protestoların ardından yapılan çağrılarla birlikte gösteriler, kısa sürede ülke geneline yayılmıştı.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülkede yüksek enflasyon ve hayat pahalılığına karşı devam eden protestolarda 4’ü çocuk, 2’si güvenlik güçlerinden olmak üzere en az 35 kişinin hayatını kaybettiğini, bin 200’den fazla kişinin gözaltına alındığını aktardı.
İran Çalışma ve Sosyal Refah Bakanı Ahmed Meydari, bir süredir ekonomik gerekçelerle gösterilere sahne olan ülkesinde dört ay süreyle kişi başı aylık 10 milyon riyal (yaklaşık 7 dolar) yardım yapılacağını açıkladı.
RIZA PEHLEVİ KİMDİR?
Rıza Pehlevi ,sürgünde yaşayan İranlı bir muhalefet siyaset figürü ve İran’da liberal demokrasinin savunucusudur. Pehlevi İran’daki 1979 İslam Devrimi öncesinde egemen olan Pehlevi hanedanlığının bir mensubudur.
1980’den bugüne hanedanlığın sürgündeki lideri görevini yürütmektedir. Devrik şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin ve Şahbanu Farah Pehlevi’nin oğludur. 1979’daki İran İslam Devrimi’nin ortaya çıkmasından dolayı Pehlevi İran’ı terk etmek zorunda kalmıştır.
Rıza Pehlevi, sürgündeki İranlı bir muhalefet grubu olan İran Ulusal Konseyi’nin kurucusu ve lideridir. Ayrıca İran’da gelecekteki yönetim biçiminin belirlenmesi için özgür bir referandum yapılmasının savunucusudur.
Babasının taç giyme töreni sırasında, 1967 yılında resmen İran Veliaht Prensi ilan edilmiştir.
Pehlevi, İran demokrasi hareketinin bir katılımcısı olup, İran İslam Cumhuriyeti hükümetinin önde gelen eleştirmenlerinden biridir. İslam Cumhuriyeti’ne karşı protestolar düzenlenmesi ve rejimin kaldırılması çağrılarını defalarca yineliyor. Ayrıca İran’ın Batı ve Avrupa ile müttefik bir ülke haline gelmesini savunuyor.
ABD’de yaşayan Pehlevi’nin sahip olduğu desteğin düzeyi kesin olarak bilinmemektedir. Bazı kaynaklar onun, “reform hareketinin çekirdeğini oluşturanlar” arasında çok az desteğe sahip olduğunu belirtmektedir.
