Kendilerini “aktivist” olarak tanımlayan gölge arama motoru Anna’s Archive, cumartesi günü yaptığı açıklamada Spotify’daki müzik dosyaları ve meta verilerin yaklaşık 300 terabaytlık bir bölümünü yedeklediğini duyurdu.
Gruba göre bu veri seti, Spotify kullanıcılarının dinlediği müziklerin yüzde 99,6’sını kapsıyor. Arşiv; 256 milyon şarkı, 58 milyon albüm ve 15,43 milyon sanatçıya ait içerikten oluşuyor.
Anna’s Archive, müzikleri sanatçıların popülerlik düzeyine göre gruplandırarak dağıttığını ve bu çalışmayı “müziğin korunmasına katkı sağlamak” amacıyla yaptığını savundu.
Grup, mevcut müzik koruma çalışmalarının yetersiz olduğunu, bunların çoğunlukla en popüler sanatçılara odaklandığını ve yüksek ses kalitesi takıntısının depolamayı zorlaştırdığını öne sürdü.
Kopyaladıkları şarkıları Torrent’te paylaşacaklarını söyleyen Anna’s Archive, “Sizin desteğinizle insanlığın müzikal mirası; doğal afetler, savaşlar, bütçe kesintileri ve diğer felaketlere karşı sonsuza dek korunacak” dedi. Grup korsan kitaplara bağlantı sağlamasıyla da biliniyor.
YETKİSİZ ERİŞİM VE DRM İHLALİ: TAM OLARAK NE OLDU?
Grubun yaptığı bu açıklama kamuoyunda büyük yankı uyandırırken kafa karışıklığı da yarattı. Spotify hacklenmiş miydi? Halihazırda dinleyicilerin birçok platformda ücretsiz dinleyebildiği bu şarkılarla ne yapılabilirdi ki?
Spotify, grubun herkese açık meta verileri kazıdığını ve bazı ses dosyalarına erişmek için DRM (dijital haklar yönetimi) önlemlerini aşmaya yönelik yasa dışı yöntemler kullandığını tespit ettiklerini bildirdi. Şirket, Anna’s Archive tarafından alınan müziklerin henüz kamuya açık şekilde yayımlanmadığını da ekledi.
DRM, dijital bir içeriğin (müzik, film, e-kitap, yazılım) kimin, nasıl ve ne kadar kullanabileceğini kontrol eden kilit sistemi. Bu sistem sayesinde içerik kullanıcının cihazına geliyor ama kullanıcının o içeriği kopyalaması, başkasına vermesi mümkün değil. SAdece izin verilen süre boyunca ve izinli cihazda açılmasını sağlıyor.
Ancak DRM kırıldığında veya istismar edildiğinde içerikler cihazdaki bellekten yakalanabilir ve Spotify örneğinde olduğu gibi kopyalanabilir. Bu da içerik platformlarının DRM konusunda daha güçlü bir formül bulmaları gerekliliğini gözler önüne seriyor.
Spotify’daki müziklerin büyük bölümü, plak şirketleri ve hak sahipleriyle yapılan çok sıkı lisans anlaşmaları kapsamında sunuluyor. Ses dosyalarının toplu şekilde kopyalanması ve Torrent yoluyla yeniden dağıtılması, Spotify’ın kullanım şartlarını ve birçok ülkede telif hakkı yasalarını açıkça ihlal ediyor.
Anna’s Archive, bunu korsanlık değil “koruma” olarak tanımlasa da, telif hukuku genellikle bu tür “iyi niyet” gerekçeleri için istisna tanımıyor. Spotify ve büyük müzik şirketlerinin kaldırma talepleri, hukuki adımlar ya da daha sert önlemlerle karşılık vermesi sürpriz olmayacak.
YAPAY ZEKA ENDİŞESİ: KOPYALANAN MÜZİKLERLE NE YAPILABİLİR?
Besteci ve sanatçı hakları savunucusu Ed Newton-Rex, Guardian’a yaptığı açıklamada Spotify’dan sızdırılan müziklerin büyük olasılıkla yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılacağını söyledi.
Newton-Rex, “Yapay zeka sektöründe korsan içerikle eğitim maalesef yaygın. Bu çalınan müziklerin de yapay modellerini eğitmekte kullanılması neredeyse kesin. Bu yüzden hükümetler, yapay zeka şirketlerinin kullandıkları eğitim verilerini açıklamasını zorunlu kılmalı,” dedi.
Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte şirketlerin modellerini beslemek için kullandığı müzik, görsel ve metin materyalinin telif hakları tartışma konusu oldu. Çoğu içerik sahibi, eserlerinin model beslemekte ücretsiz kullanılmasına artık izin vermiyor. New York Times gibi kurumlar ücret karşılığında dahi içeriklerini yapay zeka şirketleriyle paylaşmayı reddediyor.
Spotiy’dan kopyalanan devasa müzik arşivinin, ses üretimi yapan yapay zeka şirketlerinin iştahını kabartması muhtemel.
Kısa süre önce Meta’nın yapay zeka modellerini eğitmek için kullandığı çevrimiçi kütüphane LibGen de tartışma konusu olmuştu. Bu kütüphanenin çok sayıda korsan kitap içerdiği düşünülüyor.
Meta’nın kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg, şirket içindeki uyarılara rağmen LibGen veri setinin kullanımını onaylamıştı. Meta, yazarların açtığı telif hakkı davasında kendini savunmayı başarsa da davacılar taleplerini genişletmeye hazırlanıyor.
Spotify ise Anna’s Archive açıklamasının ardından “bu tür telif karşıtı saldırılara” yönelik yeni güvenlik önlemleri aldığını ve şüpheli faaliyetleri aktif olarak izlediğini duyurdu.
