Sosyal medyada parladı, dünyayı sardı… Ama Japon üreticiler alarmda!
aljazeera.com’da yer alan habere göre Los Angeles’ta minimalist bir matcha barı… Hollywood Bulvarı’nda açılan Kettl Tea’de menüdeki 25 çeşit matchanın çoğu tükenmiş durumda.
Kurucusu Zach Mangan’ın söylediği gibi:
“Müşterilere, istedikleri ürünü verememek zorunda kalıyoruz.”
Son yıllarda matcha sadece bir içecek değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı haline geldi. Derin çimen aroması, canlı yeşil rengi ve Instagram dostu sunumuyla Batı’da hızla yayıldı. Dondurmalardan Starbucks menülerine kadar her yerde karşımıza çıkıyor.
SOSYAL MEDYA TALEBİ PATLATTI
YouTube fenomeni Andie Ella gibi içerik üreticilerinin katkısıyla matcha adeta küresel bir fenomene dönüştü.
Tokyo Harajuku’da açtığı pembe pop-up mağazada çilekli ve beyaz çikolatalı matcha’lar için sıraya giren gençler, matcha’nın artık bir içecekten fazlası olduğunu kanıtlıyor.
Ella’nın Kasım 2023’te piyasaya sürdüğü markası şimdiden 133.000 kutu sattı.
ÜRETİCİ YETİŞİMİYOR
Japonya’nın Sayama kentinde 15 kuşaktır çay üreten Masahiro Okutomi, taleple başa çıkamıyor:
“Web sitemize matcha siparişi almadığımızı yazmak zorunda kaldım.”
Matcha üretimi öyle kolay değil. “Tencha” yaprakları haftalarca gölgede tutuluyor, elle seçiliyor, kurutuluyor ve dikkatlice öğütülüyor. Yani işin içinde ustalık, sabır ve yatırım var.
Okutomi’ye göre:
“Dünyanın matcha ilgisi sevindirici ama bu hızda bir taleple baş etmek kısa vadede tehdit haline geldi.”
Matcha artık Batı’da bir “kültürel temas noktası.” Kettl Tea’nin kurucusu Mangan, pazarın bir yıl içinde neredeyse iki kat büyüdüğünü söylüyor:
“Ne yaparsak yapalım, satın alacak başka bir şey kalmıyor.”
Tokyo’nun ünlü Tsukiji bölgesindeki Jugetsudo çay dükkânı da stokları dengelemeye çalışıyor.
Mağaza müdürü Shigehito Nishikida:
“Sosyal medyada ne görüyorlarsa, aynısını yapmak istiyorlar.”
RAKAMLARLA MATCHA PATLAMASI
2024’te Japonya’dan ihraç edilen 8.798 ton yeşil çayın yarısından fazlası matcha. Bu oran, 10 yıl öncesine göre iki kat fazla. Japonya’daki çay plantasyonlarının sayısı 20 yıl öncesine göre dörtte bire düştü.
Tarım Bakanlığı, üreticileri daha büyük çapta üretime teşvik ediyor. Ama yetiştirici Okutomi uyarıyor:
“Küçük kırsal alanlarda bu imkansız. Kaliteyi riske atmak istemiyoruz.”
Çiftçilerin yaşlandığını ve yerlerine geçecek yeni nesil bulmanın zorlaştığını söylüyor:
“Yeni bir nesli yetiştirmek zaman alır… Doğaçlama olmaz.”
TARİFELER DE ENGEL
ABD’de Japon ürünlerine uygulanan gümrük vergisi %10’dan %24’e çıkmak üzere.
Mangan’a göre bu durum:
“Fiyatları artırmamız gerektiği anlamına geliyor. Ama talep hâlâ çok güçlü.”
