Robotların insan seviyesinde hareket edebilmelerini yavaşlatan bazı faktörler var.
En temel mesele, gerçek dünyadaki kaos. Laboratuvarda kusursuz görünen, taklalar atan bir robot; ışık açısı değişince, zemin biraz kayganlaşınca, nesnelerin yeri değişince veya araya bir cisim girince bocalayabiliyor. Simülasyonlarda öğrendiklerini sokağa ve eve taşımak hâlâ zor. Bu yüzden mühendisler, robotlar gerçek hayatta çuvallamasın diye “dijital ikizler” ve sürprizli senaryolarla onlara sanal ortamda güvenli bir şekilde binlerce kez hata yapıp öğrenmeyi öğretiyorlar.
İkinci büyük engel ise veri. Bugün sohbet ettiğimiz yapay zekâlara internetteki milyarlarca cümleyi okutmak kolay ama bir robota fiziksel dünyada “milyarlarca kez kapı kolu tutmayı” denetmek hem çok maliyetli hem de uzun bir iş. Bilim insanları çareyi farklı robotlardan toplanan tecrübeleri ortak bir havuzda birleştirmekte ve “yapay veri”lerle eğitimi hızlandırmakta arıyorlar.
Üçüncüsü ise beceri ve genelleme konusu. Bugün birçok robot tek bir işin uzmanı; ortam değişince yeniden ayar istiyorlar. Oysa bizim hayalimizdeki o dadılık yapan, kahve pişiren makineli adamlar için hem gördüğünü anlayıp eyleme döken daha genel bir zekâya, hem de daha hassas tutuş sağlayan ellere ve daha dayanıklı bataryalara ihtiyaç var.
Son olarak iş dönüp dolaşıp güvenliğe geliyor. Robotun insanla omuz omuza çalışması için hata payının sıfıra yakın olması lazım. Yani mesele sadece robotu yürütmek değil; onu gerçek hayata, güvenle ve sürdürülebilir şekilde “yerleştirmek”.
100 yıl öncesinin “madenden yapılmış makine adamlarına” kıyasla oldukça farklı bir noktada olduğumuz kesin. Önümüzde hâlâ aşılması gereken zorlu birkaç viraj daha var gibi görünüyor. Fakat tahminimce önümüzdeki yıllarda bu alanda inanılmaz gelişmeler olacak ve 2030’larda insansı robotlarla sokaklarda karşılaşmaya başlayacağız.
