Afrika kıtası, küresel halk sağlığını derinden sarsacak yeni bir epidemi dalgasıyla karşı karşıya. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) resmi olarak ilan edilen Ebola salgını, uluslararası yardım kuruluşlarını kırmızı alarma geçirdi. Uzmanlar, virüsün hızla yayılması karşısında küresel savunma mekanizmalarının yetersiz kaldığını vurgularken, salgının tarihsel olarak “kayıtlara geçen en ölümcül dalga” haline gelebileceği uyarısında bulunuyor.
AŞISI OLMAYAN NADİR VARYANT: ÖLÜM ORANI YÜZDE 50’YE ULAŞIYOR
Mevcut salgını önceki Ebola krizlerinden ayıran en tehlikeli unsur, virüsün Bundibugyo adı verilen ve üzerinde kanıtlanmış bir tıbbi aşısı bulunmayan nadir bir suşu (varyantı) tarafından yürütülüyor olması. Tıp literatürüne göre bu varyant, enfekte olan kişilerde yüzde 21 ile yüzde 50 arasında değişen son derece yüksek ve ölümcül bir seyre sahip.
Ter, kan, dışkı ve kusma gibi vücut sıvıları yoluyla doğrudan temasla bulaşan virüs; yüksek ateş, akut halsizlik, şiddetli ishal ve kusmanın yanı sıra ilerleyen evrelerde iç ve dış kanamalarla kendini gösteriyor. Oxford Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları, virüsün küresel bir felakete dönüşmesini engellemek adına acil aşı geliştirme çalışmalarına başladıklarını duyurdu.
“SALGIN BİZDEN DAHA HIZLI İLERLİYOR”: 10 ÜLKE SINIRDA RİSK ALTINDA
Cenevre’de gazetecilerin sorularını yanıtlayan DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, durumun vahametini “Şu anda salgın bizim önümüze geçmiş durumda ve bizi geride bırakıyor” sözleriyle itiraf etti. Virüsün DKC’nin doğu bölgelerinde sağlık ekiplerinin müdahale hızından çok daha süratli yayıldığı bildirilirken, komşu Uganda’da şimdiden iki şüpheli vaka ve başkent Kampala’da bir şüpheli ölüm kaydedildi.
Uluslararası Kızılhaç örgütü ise coğrafi yakınlık ve sınır hareketliliği nedeniyle 10 Afrika ülkesini yüksek riskli alan ilan etti. Salgının sıçrama ihtimali bulunan ülkeler arasında Ruanda, Kenya, Tanzanya, Angola, Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Etiyopya, Güney Sudan ve Zambiya yer alıyor. Yaşanan bu kontrolsüz tırmanış nedeniyle küresel ölçekte, 2024 yılından bu yana en yüksek koordinasyon seviyesi olan “pandemi acil durumu” kararı alındı.
EKONOMİK KESİNTİLER VE BATIL İNANÇLAR MÜDAHALEYİ FELÇ ETTİ
Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC) Acil Durum Başkan Yardımcısı Bob Kitchen, dünyadaki bölgesel çatışmalar ve küresel yardım fonlarında yapılan büyük kesintiler nedeniyle, salgınla mücadele edecek kaynakların 2018-2020 yılları arasındaki ve 2 bin kişinin öldüğü dönemden çok daha az olduğunu açıkladı. Kitchen, “Tarihteki tüm salgınlardan alınan ders nettir: Gecikmeler insan hayatına mal olur” diyerek uluslararası topluma acil finansman çağrısında bulundu.
