Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Gazze’ye yönelik saldırılar dolayısıyla hakkında tutuklama kararı verdiği İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dört günlük ziyareti kapsamında 3 Nisan Perşembe günü Macaristan’a gidecek. UCM’nin kurucu üyelerinden olan ve hakkında tutuklama kararı olan kişileri yakalayıp adalete teslim etme yükümlülüğü bulunan Macaristan’a “Netanyahu ülkeye girerse tutuklayın” çağrısı yapıldı. UCM’nin kararına uymayacaklarına işaret eden Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Netanyahu’nun yerel saatle 10.00’da yapacakları basın toplantısı öncesi bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor.
HRW: NETANYAHU’NUN ÜLKEYE GİRİŞİ ENGELLENMELİ
Bu bağlamda Macaristan’a “Netanyahu’yu tutuklayın” çağrısı yapan kurumlardan biri de İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) oldu. HRW, konuya ilişkin açıklamasında, Macaristan’a Netanyahu’nun ülkeye girmesi halinde kendisinin tutuklanması çağrısı yaparak, “Macaristan, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun ülkeye girişini engellemeli veya ülkeye girerse onu tutuklamalıdır” ifadelerini kullandı.
“UCM üyesi olan” Macaristan’ın topraklarına giren şüphelilerin tutuklanması ve teslim edilmesinde “işbirliği yapmakla yükümlü” olduğuna işaret edilen açıklamada, “Kendi polis gücü olmayan UCM, tutuklamalarda devletlere güvenmekte” denildi.
Kasım 2024’te tutuklama emirleri çıkarılması sonrası Macar lider Viktor Orban, Netanyahu’yu davet edeceğini ve “eğer gelirse emrin Macaristan’da hiçbir etkisi olmayacağını garanti edeceğini” söylemişti. Orban’ın İletişim Ofisi’nden yapılan açıklamada, Netanyahu’nun, Macaristan Başbakanı Orban’ın daveti üzerine 2-6 Nisan’da bu ülkeye resmi ziyaret gerçekleştireceği aktarılmıştı.
UCM’YE TARAF ÜLKELER KARARI UYGULAMAKLA YÜKÜMLÜ
UCM, 21 Kasım 2024’te açıkladığı kararda, “Gazze’de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ötürü” İsrail Başbakanı Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Gallant hakkında tutuklama emri çıkardığını duyurmuştu.
UCM’nin çıkardığı tutuklama emirlerinin uygulanması, mahkemenin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü’nün 86. ve 87. maddeleri gereğince taraf ülkelerin yükümlülüğünde bulunuyor. Statünün 89. maddesi uyarınca Netanyahu ve Gallant’ın, UCM’ye taraf herhangi bir ülkeye seyahati durumunda, o ülkenin yetkili makamlarının kendilerini tutuklayıp Lahey’deki mahkemeye teslim etmesi gerekiyor.
Netanyahu ve Gallant’ın da Avrupa Birliği’ne üye tüm ülkelerle birlikte Japonya, Kanada, Meksika, Avustralya, Yeni Zelanda, ve İngiltere, Orta ve Güney Amerika ülkelerinin tamamına yakını ve Afrika ülkelerinin çoğunluğu dahil UCM’ye üye 124 ülkeye seyahat etmekten kaçınmak zorunda kalabileceği belirtiliyor.
