Bulletin of the Atomic Scientists (BAS) tarafından belirlenen sembolik saat, insanlığın kendi eliyle yaratabileceği küresel bir felakete ne kadar yakın olduğunu gösteriyor. Yeni zaman, 27 Ocak’ta saat 15.00 GMT’de canlı yayında açıklanacak.
KIYAMET SAATİ NEDİR?
Kıyamet Saati ilk kez 1947 yılında, II. Dünya Savaşı’nın hemen ardından, nükleer silahların yarattığı tehdide dikkat çekmek için oluşturuldu. Amaç, dönemin editörlerinden Eugene Rabinowitch’in ifadesiyle, “insanları akla davet edecek kadar korkutmak”tı.
Saatte gece yarısı, insanlığın yok oluşunu simgeliyor. İbreler gece yarısına yaklaştıkça, küresel risklerin arttığı kabul ediliyor. Saatin ayarlanmasından, Chicago merkezli BAS sorumlu.
İBRENİN İLERLEMESİ BEKLENİYOR
Daily Mail’in görüştüğü nükleer risk, yapay zeka ve iklim uzmanlarının tamamı, bu yıl saatin geri alınmasını beklemiyor. Aksine, çoğu uzmana göre ibreler en az birkaç saniye daha ileri alınacak.
Bazı öngörüler şu şekilde:
1 saniye ileri (temkinli tahmin),
5–10 saniye ileri (yüksek risk senaryosu),
9 saniye ileri (en karamsar değerlendirme).
NÜKLEER TEHDİT YENİDEN MERKEZDE
Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Kampanyası’ndan Alicia Sanders-Zakre, dünyada hâlen 12 binden fazla nükleer silah bulunduğunu ve bu durumun “varoluşsal bir tehdit” olduğunu vurguluyor.
2025’te nükleer silahlara yapılan harcamalar 100 milyar doları aşarken; ABD, Rusya ve Çin arasındaki gerilim, Hindistan–Pakistan hattındaki kırılganlık, Rusya’nın nükleer kapasiteli silahları daha açık biçimde gündeme getirmesi riski daha da artırdı.
Uzmanlara göre en kritik eşiklerden biri ise New START Nükleer Silahların Sınırlandırılması Anlaşması’nın kısa süre içinde sona erecek olması. Yerine geçecek somut bir çerçevenin olmaması, Soğuk Savaş’tan bu yana ilk kez ABD ve Rusya arasında bağlayıcı bir silah kontrol mekanizmasının kalmaması anlamına geliyor.
YAPAY ZEKA İLK KEZ NÜKLEER SİLAHLA AYNI SEVİYEDE
Cambridge Üniversitesi’nden varoluşsal risk uzmanı Dr. SJ Beard, bu yılın bir dönüm noktası olabileceğini söyleyerek “Bu, yapay zekanın nükleer silahlarla eşit düzeyde ele alındığı ilk yıl olabilir” ifadelerini kullandı.
Uzmanlara göre yapay zekanın askeri karar alma süreçlerine entegre edilmesi, çatışmaların insan kontrolünün ötesinde hızlanması ve biyolojik silah üretiminin devlet dışı aktörler için erişilebilir hale gelmesi yeni ve öngörülemez riskler yaratıyor.
Beard’a göre, “yapay genel zeka” hedefi artık tek başına bir varoluşsal risk kaynağı.
İKLİM KRİZİ BASKIYI ARTIRIYOR
Northumbria Üniversitesi’nden iklim bilimci Prof. Andrew Shepherd, son bir yılın aşırı iklim olaylarıyla dolu geçtiğini hatırlatıyor.
Özellikle Grönland’da yeniden hızlanan buz kaybı, Güney Okyanusu’nda deniz buzlarının hızla azalması deniz seviyesini yükseltiyor ve gezegenin yansıtma kapasitesini (albedo) düşürerek küresel ısınmayı daha da hızlandırıyor.
SAAT BİR ALARM, KEHANET DEĞİL
Bilim insanları Kıyamet Saati’nin bir kehanet olmadığını vurguluyor. Saat, insanlığa yöneltilmiş bilimsel bir uyarı.
Ancak tablo net:
Nükleer silahlar, yapay zekâ ve iklim krizi aynı anda derinleşirken, uzmanlara göre insanlık tarihte hiç olmadığı kadar ince bir çizgide ilerliyor.
Yarın açıklanacak birkaç saniyelik bir değişim bile, bilim dünyasının verdiği mesajı özetliyor olabilir.
