Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde hem erkekler hem de kadınlar için temel ölüm sebebi olmaya devam ediyor. Ancak yeni yapılan kapsamlı bir araştırma, bu hayati riskin cinsiyetler arasında aynı takvimi izlemediğini ortaya koydu.
Journal of the American Heart Association dergisinde yayımlanan bulgulara göre, erkekler kalp hastalıklarıyla kadınlardan yaklaşık yedi yıl daha erken tanışıyor. Özellikle kalbi besleyen damarlarda plak birikmesiyle oluşan koroner kalp hastalığı söz konusu olduğunda, bu fark on yıla kadar çıkabiliyor.
Araştırmacılar, 1985 yılından 2020’ye kadar 5 binden fazla yetişkini adım adım takip ederek tıp dünyası için oldukça değerli bir veri seti oluşturdu. CARDIA adı verilen bu çalışma, gençlikten orta yaşın sonuna kadar geçen 30 yılı aşkın süreyi kapsıyor. Elde edilen sonuçlar, erkek ve kadın arasındaki risk makasının 35 yaşından itibaren açılmaya başladığını gösteriyor. İlginç olan ise; vücut kitle indeksi, tansiyon, şeker seviyesi, sigara kullanımı ve beslenme kalitesi gibi klasik risk faktörleri eşitlendiğinde bile erkeklerin daha savunmasız kalması. Bu durum, biyolojik farklılıkların yanı sıra sosyal alışkanlıkların da devreye girdiğini kanıtlıyor.
Önleme penceresini kaçırmamak şart
Uzmanlar, erkeklerin kalp sağlığını kontrol ettirmek için orta yaşı beklemesini “kritik bir fırsat penceresinin kaçırılması” olarak değerlendiriyor. Araştırma verilerine göre, erkeklerin %5’i 50 yaşına geldiğinde bir çeşit kalp hastalığıyla karşılaşmış oluyor; kadınlarda ise bu orana ancak 57 yaşında ulaşılıyor. Fakat bu tablo, kalp hastalığının sadece bir erkek problemi olduğu yanılgısına yol açmamalı. Uzmanlar, inme ve kalp yetmezliği gibi durumlarda iki cinsiyet arasında belirgin bir yaş farkı bulunmadığına dikkat çekiyor. Ayrıca kadınlarda menopoz sonrası östrojen korumasının azalmasıyla birlikte kalp hastalığı riskinin hızla tırmandığı ve bu sürecin çoğu zaman gözden kaçtığı vurgulanıyor.
Cinsiyetler arasındaki bu zamanlama farkının bir diğer sebebi de sağlık hizmetlerine erişim alışkanlıkları. Veriler, 18-44 yaş arası kadınların, özellikle kadın doğum kontrolleri sayesinde erkeklerden dört kat daha fazla önleyici sağlık ziyareti gerçekleştirdiğini gösteriyor. Erkeklerin ise genellikle bir şikayet oluşana kadar doktora gitmekten kaçınması, hastalığın sessizce ilerlemesine zemin hazırlıyor. Bilim insanları, genç yaştaki erkeklerin düzenli taramalara teşvik edilmesinin, hayati riskleri çok daha erkenden engelleyebileceğini belirtiyor.
Sonuç olarak kalp sağlığı, cinsiyetten bağımsız olarak herkesin önceliği haline gelmek zorunda. Erkekler 30’lu yaşlarından itibaren düzenli kontrollerine başlamalı, kadınlar ise menopoz süreciyle beraber risk artışına karşı uyanık olmalı. Sağlıklı bir diyet, düzenli egzersiz ve sigarasız bir yaşam, hangi yaşta olursanız olun kalbinizi korumanın en güçlü yolları.
