Hindistan’da gençlik hareketi olarak ortaya çıkan Hamamböceği Halk Partisi (CJP) liderleri, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifası talebiyle Yeni Delhi’de başlattıkları oturma eyleminde ikinci haftaya yaklaştı. Göstericilere, açlık grevine başlayan tanınmış aktivist Sonam Wangchuk da destek veriyor.
Başkent Delhi’deki protestolar, hükümetin önemli kabine değişikliklerini değerlendirdiği döneme denk geldi. Konuya vakıf kaynaklar ve Hindistan medyasında yer alan haberler, Eğitim Bakanı Pradhan’ın görevinden alınabileceğine işaret ediyor.
Geçtiğimiz ay kurulan ve kısa sürede Instagram’da 22 milyon takipçiye ulaşan CJP, ulusal tıp fakültesi giriş sınavı (NEET) sorularının sızdırılması nedeniyle Pradhan’ın görevden ayrılmasını istiyor.
Delhi’nin merkezindeki eylem alanında her gün yaklaşık 100 parti destekçisi bir araya geliyor.
Üzerinde Pradhan’ın görevden alınması çağrısı yazan pankartın altında, aktivist Sonam Wangchuk ile geçici platformda oturan 30 yaşındaki parti kurucusu Abhijeet Dipke, Reuters’a yaptığı açıklamada “Geçen her günle birlikte, Hindistan’ın farklı bölgelerinden daha fazla insan buraya geliyor” dedi ve şöyle devam etti:
“Kabine değişikliği haberleri nedeniyle hükümetin ne karar vereceğini bekliyoruz. Bu açıklama yapıldığında sonraki adımımızı belirleyeceğiz.”
Hükümete yönelik muhalif tavrıyla bilinen Wangchuk, geçtiğimiz yıl memleketi olan Himalayalar’daki Ladakh federal bölgesine eyalet statüsü verilmesi talebiyle düzenlenen gösterilerin ardından tutuklanmıştı.
Yatağın üzerinde uzanarak açıklama yapan Wangchuk, talepleri karşılanmadığı takdirde yaşamını yitirene kadar sürebilecek altı haftalık açlık grevine başladığını duyurdu.
Wangchuk “Ancak umarım işler o noktaya varmaz” ifadelerini kullandı ve şöyle devam etti:
“Demokrasilerde duyarlı bir hükümet halkın acılarına kulak verir; onların da harekete geçeceğini umuyorum.”
Kendisini “tembellerin, işsizlerin ve her zaman haklı olanların” temsilcisi olarak tanımlayan CJP’nin sosyal medyadaki hızlı yükselişi, 1,42 milyarlık ülke nüfusunun yarısından fazlasını oluşturan gençlerin duyduğu hoşnutsuzluğu yansıtıyor.
Resmi verilere göre Hindistan’da 15 yaş ve üzeri nüfusta işsizlik oranı 2025 yılında yüzde 3,1 olarak kaydedilirken, bu oran 15-29 yaş grubundaki gençlerde yüzde 10’a ulaştı.
Kentlerdeki genç işsizliği ise yüzde 13,6’yı buldu.
Gençlerin öfkesini artıran diğer unsur ise 2,3 milyon adayın girdiği tıp fakültesi sınavının iptal edilmesine yol açan soru sızıntısı oldu.
Sızıntının Telegram üzerinden yayıldığının açıklanmasının ardından hükümet, bu ay yenilenen sınav sorularını taşımak için askeri uçakları görevlendirmiş ve mesajlaşma platformuna erişimi geçici olarak engellemişti.
CJP’nin faaliyetleri, Başbakan Narendra Modi’nin liderliğindeki Hindistan Halk Partisi’nin (BJP) tepkisini çekiyor. BJP Genel Başkanı Nitin Nabin yaptığı konuşmada, bu tür yapıları “virüs ve hamamböceği partileri” olarak nitelendirerek ülkeyi içeriden çökertebileceklerini söyledi.
Nabin, “Bu insanlar Hindistan karşıtı bir şebekenin parçasıdır ve onlara yalnızca BJP çalışanları haddini bildirebilir” dedi
Haziran ayının başında başkentin ünlü protesto alanı Jantar Mantar’da bir araya gelen yüzlerce genç, yüzlerinde hamamböceği maskeleri ve ellerinde sayfaları kıvrılmış sınav hazırlık kitaplarıyla internetteki mizah dalgasını gerçek dünyada güce dönüştürmeye çalışmıştı.
Kendilerini Hamamböceği Halk Partisi olarak adlandıran grup, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı’nın hükümet muhalifleri ile işsiz gençleri “hamamböceklerine” ve “parazitlere” benzettiği yönündeki iddiaların ardından kuruldu.
Başlangıçta parodi hesabı ve internet memi üretim merkezi olarak faaliyete geçen yapı, zamanla sınavlara, istihdama ve zayıflayan ekonomik umutlara duyulan öfkenin kanalına dönüştü.
Sınav iptalleri ve genç işsizliği nedeniyle duyulan öfkenin sözcülüğünü üstlenen partinin kurucusu Abhijeet Dipke, Boston Üniversitesi’nden mezun bir siyasi stratejist. Gösterileri yönetmek için ABD’den gelen Dipke “Hamamböcekleri asla korkmaz” dedi
Tıp fakültesi sınavındaki usulsüzlükler ve bununla bağlantılı öğrenci intiharları, gençlerin mevcut sisteme olan güvenini sarsan en büyük etkenler arasında yer alıyor.
Çevrimiçi ortamda birçok geleneksel partiden daha fazla takipçiye ulaşan CJP’nin sokak eylemleri, sosyal medyadaki mizahi dilin kalıcı bir siyasi harekete dönüşüp dönüşemeyeceğini test ediyor.
