Çin’in devlet destekli uçak üreticisi Comac, Airbus A320neo ve Boeing 737 MAX modellerine rakip olarak geliştirdiği C919 uçağıyla küresel pazarda vites yükseltti. Özellikle Asya-Pasifik bölgesinde yoğunlaşan strateji, teslimat sırası beklemekten yorulan havayolu şirketleri için yeni bir alternatif haline geldi.
TESLİMAT SÜRESİ 7 YILA ÇIKTI
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, havayolu şirketleri yeni uçaklar için ortalama yedi yıl beklemek zorunda kalıyor. Motor kıtlığı ve tedarik zinciri darboğazları nedeniyle eski uçaklarını emekli edemeyen şirketlerin operasyon maliyetleri artarken, Comac bu boşluğu doldurmaya hazırlanıyor.
Havacılık uzmanları, önümüzdeki 10-15 yıl içinde Comac’ın sektörün üçüncü büyük oyuncusu olacağını öngörüyor. Halihazırda Çin içinde 150’den fazla jeti hizmette olan şirket; Laos, Endonezya ve Vietnam gibi ülkelerde de operasyonlarını sürdürüyor.
ASYA PAZARINDA SİPARİŞ YAĞMURU
Gelişmekte olan pazarlardaki düşük maliyetli havayolları, hükümet desteği ve uygun fiyat avantajı nedeniyle C919 modeline yoğun ilgi gösteriyor. Brunei merkezli GallopAir büyük bir sipariş paketi açıklarken, Kamboçya’nın da filosuna 20 yeni uçak katmayı planladığı bildirildi.
Havacılık piyasasındaki oligopol yapının kırılmasını isteyen sektör temsilcileri, Comac’ın katılımını memnuniyetle karşılıyor. Filipinler merkezli Cebu Pacific gibi dev şirketler, 2030’lu yıllarda filolarını Çin yapımı uçaklarla yenilemeyi değerlendiriyor.
AVRUPA SERTİFİKASI VE TEKNİK ENGELLER
Comac, küresel çapta yayılmak için Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’ndan (EASA) sertifika alma sürecini hızlandırdı. Ancak uzmanlar, Avrupa standartlarında onay alınmasının 2028 ile 2031 yılları arasını bulabileceğini tahmin ediyor.
Şirketin önündeki en büyük engel ise sadece sertifika değil; Batı üretimi parçaların Çin yazılımlarıyla uyumu ve Boeing ile Airbus’ın on yıllardır sahip olduğu küresel bakım-onarım ağının henüz kurulamamış olması. Comac, binin üzerinde sipariş aldığını duyursa da teslimat kapasitesini artırmadığı sürece dev rakiplerinin hakimiyetini kırmakta zorlanabilir.
