Güneşli ve açık havaların herkes üzerinde aynı pozitif etkiyi yaratmadığı, tıp dünyasında uzun süredir bilinen bir gerçek. Gri gökyüzü dağılıp sıcaklıklar yükseldiğinde, toplumun önemli bir kesimi neşe yerine derin bir kaygı ve huzursuzluk hissetmeye başlıyor.
Psikoterapist Hannah Lewis, parlak günlerin insanları otomatik olarak mutlu etmediğini belirtirken, bu dönemin kıyaslama dürtüsünü ve dışarı çıkma zorunluluğunu tetiklediğini savunuyor. Evlerin bahçelerinden yükselen sesler, kalabalık sokaklar ve sosyal planlar, yalnız yaşayan ya da o an dışarıda olamayan kişilere hayatlarındaki eksiklikleri daha gürültülü bir şekilde hatırlatıyor. Mevsimsel değişimler günlük rutinleri bozarken, güneş aslında yeni bir yalnızlık yaratmıyor; sadece var olanı saklamayı imkansız hale getiriyor.
Sosyal medya platformları, sıcak havalarda adeta kusursuz anların sergilendiği bir vitrine dönüşüyor. Festivaller, mangal partileri ve neşeli tatil kareleri peş peşe ekrana düştükçe, evde oturan veya çalışmak zorunda olan bireylerde hayatın gerisinde kalma korkusu söz konusu. Uzmanlar, bu ruh halinden sıyrılmak adına sürekli mutlu görünme çabasından vazgeçilmesini ve beklentilerin düşürülmesini öneriyor. Çevredeki yalnız kişileri arayıp sormak bu dönemde büyük önem taşırken, sosyal medyaya kısa molalar vermek veya yapay hayatlar sunan hesapları sessize almak zihni sakinleştiriyor. Ekrandaki görüntülerin gerçeğin tamamı değil, sadece cilalanmış bir kesiti olduğunu kabul etmek gerekiyor.
Uzatılmış yaz akşamları da fark ettirmeden stres seviyesini tırmandıran unsurlar arasında. Havanın geç kararması uyku saatlerini doğrudan kaydırırken, bozulan uyku düzeni ruh halini de olumsuz etkiliyor. İnsanlar yorgun olmalarına rağmen dışarıda vakit geçirmek istiyor, daha geç saatlerde yemek yiyor ve telefon ekranlarına daha fazla maruz kalıyor. Sabahları asabi ve halsiz uyanmamak için uyanma saatini sabit tutmak, akşamları evdeki ışıkları loşlaştırmak ve yatmadan önce telefondan uzaklaşmak beynin dinlenmesini kolaylaştırıyor. Sabah güneşini balkonda veya kısa bir yürüyüşle erkenden almak ise güne daha zinde başlamaya katkı sağlıyor.
Sıcak hava dalgasının ardındaki meteorolojik nedenler
Bu psikolojik uyarılar, İngiltere’de sıcaklıkların bazı bölgelerde 33 dereceyi bulacağı bir dönemin hemen öncesinde yapıldı. Reading Üniversitesinden hidrolog Profesör Hannah Cloke, mayıs başındaki serinliğin ardından yaşanan bu keskin dönüşün bilimsel nedenini açıklıyor. Sıcak hava dalgası, Batı Avrupa üzerinde sabit kalan güçlü bir yüksek basınç alanından kaynaklanıyor. Alçalan hava kütlesi sıkışarak ısınıyor ve yüzey sıcaklıklarını mevsim normallerinin üzerine çıkarıyor.
Süreç, Kuzey Afrika ile İber Yarımadası’ndan gelen sıcak hava akımları ve yılın en uzun günlerinin getirdiği dik güneş ışınlarıyla birleştiğinde etkisinin iyice katlandığı kesin. Mevcut şartlar korunduğunda bu hava modeli günlerce sürebiliyor ve serin Atlas Okyanusu havalarının bölgeye girişini engelliyor.
