“Acaba bir simülasyonun içinde mi yaşıyoruz?” sorusunun kesin bir cevabı yok. Ancak insanlığın kendi yarattığı simülasyonlar olduğu kesin. Üstelik artık bu simülasyonlar, evrenin en derin sırlarını keşfetmek için kullanılıyor.
Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid teleskobunu yöneten Euclid Konsorsiyumu, evrenin şimdiye kadar hazırlanmış en kapsamlı simülasyonunu yayınladı. Flagship 2 adı verilen bu sanal evren haritası, 3,4 milyar galaksiyi kapsıyor ve 4 trilyondan fazla parçacığın kütleçekim etkileşimlerini takip ediyor.
Bu devasa çalışma, Zürih Üniversitesi’nden astrofizikçi Joachim Stadel tarafından geliştirilen bir algoritma ile hazırlandı. Stadel, 2019 yılında dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olan Piz Daint’i kullanarak bu inanılmaz detaylı sanal evreni oluşturdu.
Euclid görevine hazırlık
Projede yer alan astrofizikçi Julian Adamek, bu simülasyonların Euclid’in topladığı verileri analiz etmekte hayati önem taşıdığını belirtiyor.
2023’ten bu yana görevde olan Euclid teleskobu, milyarlarca galaksiyi gözlemliyor, karanlık madde ve karanlık enerjinin evrendeki dağılımını inceliyor. Uzay aracı, gökyüzünün yaklaşık üçte birini tarayacak. Böylesine büyük miktarda veri üretildiği için Flagship 2 gibi simülasyonlar, sürecin daha hızlı ve verimli ilerlemesine katkı sağlıyor.
Standart modelin sınırları
Araştırmacılar, Euclid’in gözlemlerinin Flagship 2’deki öngörülerle büyük ölçüde örtüşmesini bekliyor. Ancak evrende sürprizlere de hazırlıklılar. Çünkü Flagship 2, halihazırda kabul gören standart kozmolojik model üzerine kurulmuş durumda. Stadel’in sözleriyle, “Standart modelde çatlaklar oluştuğuna dair işaretler görüyoruz.”
Jorge Carretero & Pau Tallada, Port d’Informació Científica / Euclid Konsorsiyumu Ekip için en heyecan verici konu, evrenin genişlemesini hızlandıran karanlık enerji. Mevcut modele göre bu enerji sabit bir değer olarak kabul ediliyor. Ancak Euclid, evrenin 10 milyar yıl öncesine kadar ışık tutarak bu enerjinin gerçekten sabit olup olmadığını test edecek. Adamek, “O dönemde evrenin nasıl genişlediğini görebilecek ve bu sabitin değişip değişmediğini ölçebileceğiz” diyor.
Euclid’in ilk gözlem sonuçları Mart 2025’te kamuoyuyla paylaşıldı. Yeni veri setlerinin ise 2026 baharında açıklanması bekleniyor.
