Dünyanın en büyük ve en uzun buzul sistemi, Antarktika’daki Lambert Buzulu – Amera buz sahanlığı sistemi olarak tescil edildi. Bir “buz akıntısı” olarak tanımlanan bu yapı, çevresindeki buz kütlelerinden çok daha hızlı hareket etmesiyle dikkat çekiyor. NASA verilerine göre, Lambert Buzulu’nun büyük bölümü yılda 400 ile 800 metre arasında bir hızla ilerleyerek Doğu Antarktika’daki Amera Buz Sahanlığı üzerinden denize dökülüyor.
Buzul, genişleyip bir tabaka haline dönüştüğünde ise ilerleme hızı yıllık 1.200 metreye kadar çıkabiliyor. Guinness Dünya Rekorları tarafından da tanınan bu sistemin ana gövdesi 435 kilometreyi aşarken, en uzun akış çizgisi yaklaşık 1.470 kilometreye kadar uzanıyor.
TEKSAS’IN İKİ KATI BÜYÜKLÜĞÜNDE BİR ALAN
Lambert Buzulu ve Amera Buz Sahanlığı sisteminin toplam yüzölçümü 1 milyon 550 bin kilometrekare olarak hesaplanıyor; bu da yaklaşık olarak Teksas eyaletinin iki katı bir büyüklüğe tekabül ediyor. Bazı noktalarında derinliği 1.950 metreye kadar ulaşan bu devasa sistem, ilk kez 1956-1957 yıllarında Avustralyalı bir uçak mürettebatı tarafından keşfedildi.
SELLER BUZULU
Eğer değerlendirme bir sistem yerine tek bir buzulun kapladığı alan üzerinden yapılırsa, liderlik koltuğuna 7 bin kilometrekarelik yüzölçümüyle Seller Buzulu oturuyor. Antarktika Yarımadası’nın batısında yer alan bu buzul, Delaware eyaletinden büyük, Girit adasından ise biraz daha küçük bir alanı kaplıyor.
Bölge ilk olarak 1930’lu yılların sonunda İngiliz keşif gezileri tarafından incelenmiş olsa da Antarktika’nın aşırı düşük sıcaklıkları sayesinde bugün hala dünyanın en geniş buz rezervlerine ev sahipliği yaptığı biliniyor.
ERİYEN BUZUL TEHLİKESİ
Buzulların görkemli yapısının ardında ise ciddi bir risk senaryosu yatıyor. Yakın zamanda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, dünya genelinde hızla eriyen buzulların sadece yerel ekosistemleri bozmakla kalmayacağını gösteriyor. Bilim insanları, buzların çözülmesinin küresel çapta yeni epidemiyolojik krizlere ve salgın hastalıklara davetiye çıkarabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
