İlişkiler çağ değiştikçe dönüşüyor ancak güven, sadakat ve duygusal bağ hâlâ her ilişkinin temelini oluşturuyor. Buna rağmen modern yaşamın hızlanan temposu, dijital iletişimin sınırları bulanıklaştıran doğası ve bireyselliğin yükselişi çiftler arasındaki bağları eskisinden çok daha kırılgan hale getirebiliyor. Mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya ve çevrimiçi platformlar insanların birbirleriyle kurduğu bağları dönüştürürken aldatma kavramı da daha görünür ve karmaşık bir hal alıyor. Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Psikiyatrist Nevzat Tarhan, modern toplumlarda empati ve utanma duygusunun zayıflamasının aldatma davranışını giderek normalleştirdiğini söylüyor. Ona göre teknoloji bir yandan aldatmayı kolaylaştırırken diğer yandan dijital izler sayesinde gerçeğin ortaya çıkmasını da hızlandırıyor. “Eskiden ‘yalancının mumu yatsıya kadar yanar’ derdik, şimdi internete kadar yanıyor” diyen Tarhan, dijital dünyada bırakılan izlerin çoğu zaman ilişkilerdeki tutarsızlıkları ortaya çıkardığını vurguluyor.
Uzmanımıza göre aldatma yalnızca fiziksel bir eylemle sınırlı değil. Günümüzde duygusal aldatma da en az fiziksel aldatma kadar ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. “Aldatma aslında bir ihanet travmasıdır” diyen Tarhan, kişinin kendisini “arkadan bıçaklanmış gibi” hissettiği her durumun sadakatin ihlali anlamına gelebileceğini söylüyor. Bu davranışın temelinde çoğu zaman güven ve dürüstlük eksikliği yatıyor. Tarhan, aldatmaya yatkın kişilerde sıklıkla üç özelliğin bir arada görüldüğünü belirtiyor: yüksek narsisizm, düşük dürtü kontrolü, yüksek dışadönüklük. Bu özelliklerin birleştiği kişilerde sadakat sınırlarının daha kolay ihlal edilebildiğini ifade ediyor. Aldatma sonrası yaşanan duygusal süreçler ise kişiden kişiye değişiyor. Bazı kişiler derin bir pişmanlık yaşarken bazıları yaptıkları davranışı rasyonalize etmeye çalışabiliyor.
Launchmetrics Spotlight
Sağlıklı İlişkilerin Küçük Ritüelleri
Tarhan’a göre aldatma genellikle ani bir kararın sonucu değil, küçük ihmal ve hataların birikmesiyle ortaya çıkan bir süreç. İlişkilerin zayıflaması ve çiftlerin birbirinden uzaklaşması sadakat problemlerini de ne yazık ki beraberinde getirebiliyor. Aldatma eğiliminin kökeninde bağlanma stillerinin önemli bir rol oynadığını belirten Prof. Dr. Tarhan bakın ne diyor: “Aldatan ya da aldatılan kişilerin çoğunda güvenli bağlanma yoktur. Kaygılı, kaçıngan veya dezorganize bağlanma stilleri görülür. İnsan ilişkisel bir varlıktır, beyin tek başına yaşamaya programlanmamıştır. Güvenli bağ kuramadığında, kişi ilişkilerde ya kaçar ya da aşırı bağlanır.” Oysa güçlü ilişkiler çoğu zaman büyük jestlerden değil, küçük ama düzenli alışkanlıklardan besleniyor. Göz teması kurmak, kısa ama nitelikli sohbetler etmek ve birlikte yemek yemek gibi basit görünen davranışlar bile çiftler arasındaki bağı güçlendirebiliyor. ABD’de yapılan stres ölçeklerinde bile “Haftada kaç gün sıcak yemek yiyorsunuz?” sorusunun yer aldığını biliyor muydunuz? Günümüz ilişkilerinde sıklığın değil, niteliğin önemli olduğunu dile getiren Tarhan, “Bu zamanda ilişkiler zorlaştı ama ümitsiz olmamak gerekir. Nitelikli ilişkiler, az görüşülse bile güçlüdür. Böyle ilişkilerde iki kişi 1+1=2 etmez, 1+1=11 eder. Çünkü birbirini tamamlar, güçlendirir. Aynı hedefe odaklanmış, güven temelli ilişkiler lazer ışığı gibidir. Lazer nasıl tek yönde giderse nitelikli ilişkiler de aynı yönde ilerler. Güven alanı oluşturmuş bir ilişkide, aldatıcılar ve çeldiriciler etkili olamaz” diyor.
