İstanbul’da 23 Nisan günü merkez üssü Silivri açıkları olan 6.2 büyüklüğünde bir deprem yaşandı. Deprem sonrası 200’den fazla artçı sarsıntı ölçüldü. Yaşanan endişe deprem terimleriyle ilgili aramaları da artırdı. Öncü deprem, artçı deprem terimleri internette çok arananlar arasında. Biz de bu makalede öncü deprem nedir, artçı deprem nedir sorularının yanıtlarına bakıyoruz.
Öncü deprem nedir?
Öncü depremler, adından da anlaşılabileceği gibi, aynı yerde daha büyük depremlerden önce gelen depremlerdir. Böyle bir deprem, aynı bölgede daha büyük bir deprem meydana gelene kadar öncü deprem olarak tanımlanamaz. Ama hemen ardından büyük bir deprem gelirse, o zaman öncesinde yaşanan bu depremlere öncü deprem denir.
Öncü deprem (Foreshock) “Daha büyük bir depremden ya da ana şoktan birkaç saniye ya da birkaç hafta önce gelen ve büyük depremin kırılma alanının içinde ya da yakınında ortaya çıkan küçük sarsıntı, titreme olarak tanımlanabilir.
Kandilli internet sitesinde öncü ve artçı depremleri özetle tanımlıyor: Bazen büyük bir deprem olmadan önce küçük sarsıntılar olur. Bu küçük sarsıntılara “ÖNCÜ DEPREMLER” denilmektedir. Büyük bir depremin oluşundan sonra da belki birkaç yüz adet küçük deprem olmaya devam etmektedir. Bu küçük depremler “ARTÇI DEPREMLER” olarak isimlendirilir ve büyük depremin oluş anına göre bunların şiddetinde ve sayısında azalım görülür.
Özetle, öncü deprem, asıl büyük depremin (ana şokun) öncesinde meydana gelen, genellikle daha küçük bir depremdir. Bu küçük depremler, ana depremin olacağı fay hattında biriken gerilimin arttığını gösterir.
Ama önceden, bir depremin öncü mü, küçük bağımsız bir deprem mi olduğunu anlamak imkânsızdır.
Artçı deprem nedir?
Artçı deprem ise, daha büyük bir depremi veya “ana depremi” takip eden günler veya yıllar boyunca aynı genel alanda meydana gelen daha küçük depremlerdir. Genel bir kural olarak artçı depremler, ana deprem anında kayan fayın bir bölümü boyunca yaşanan küçük, yeniden ayarlamaları temsil eder. Artçı depremlerin sıklığı zamanla azalır. Tarihsel olarak, derin depremleri (>30 km) artçıların takip etme olasılığı, sığ depremlere göre çok daha azdır.
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu Artçı Depremi şöyle tanımlar: Artçı şoklar daha büyük bir olayı veya “ana şoku” takip eden günler veya yıllar boyunca aynı genel alanda meydana gelen daha küçük depremlerdir . 1-2 fay uzaklığında ve arka plan depremsellik düzeyine dönmeden önceki zaman diliminde meydana gelirler. Genel bir kural olarak, artçı şoklar, ana şok anında kayan bir fayın bölümü boyunca küçük yeniden ayarlamaları temsil eder. Bu artçı şokların sıklığı zamanla azalır. Tarihsel olarak, derin depremleri (>30 km) artçı şokların takip etme olasılığı, sığ depremlere göre çok daha azdır.
Özetle artçı deprem, ana depremden sonra olur. Aynı bölgededir ve ana depremin yarattığı stres boşalmasını tamamlamaya çalışır. Büyük artçılar da özellikle hasar görmüş binalar için tehlikelidir,
- Doğu Anadolu Fayı Nedir?
- Deprem çantası nasıl hazırlanır?
- Richter Ölçeği Nedir?
- Türkiye Deprem Tehlike Haritası Nasıl Kullanılır?
