Demans, yaşlanmayla birlikte artan ve dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu. Harvard Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü uzun soluklu çalışma, düzenli kafein tüketen bireylerde demans riskinin daha düşük olabileceğini gösterdi. Araştırmaya göre özellikle kahve ve çay tüketimiyle ilişkilendirilen bu etki, beynin iltihaplanma süreçleriyle bağlantılı olabilir.
130 BİNDEN FAZLA KİŞİ 43 YIL BOYUNCA İZLENDİ
Araştırma kapsamında 130 binden fazla sağlık çalışanı yaklaşık 43 yıl boyunca takip edildi. Bu süre içinde 12 bin 33 kişide demans gelişti. Verilere göre en fazla kahve tüketen grupta demans riski, nadiren kahve içenlere kıyasla yüzde 18 daha düşük bulundu. Çay tüketiminde en yüksek grupta yer alan kişilerde ise riskte yüzde 16 oranında azalma tespit edildi.
KORUYUCU ETKİ KAFEİNDEN KAYNAKLANIYOR
Araştırmacılar, koruyucu etkinin temelinde kafeinin yer aldığını belirtiyor. Kafeinin beyindeki iltihaplanmayı azaltabildiği ve zihinsel gerilemeye yol açan zararlı protein birikimini sınırlayabildiği ifade ediliyor. Çalışma, kafeinsiz kahve ve çayın herhangi bir koruyucu etki göstermediğini ortaya koydu. Bu durum, faydanın içeceklerdeki diğer bileşenlerden değil doğrudan kafeinden kaynaklandığını düşündürüyor. Araştırmada katılımcıların kahve ve çay tüketiminin yanı sıra gazlı içecekler ve çikolata gibi diğer kafein kaynakları da dikkate alındı.
SADECE HASTALIK RİSKİ DEĞİL, BİLİŞSEL PERFORMANS DA ETKİLENİYOR
Araştırma bulguları, daha yüksek kafein tüketiminin yalnızca demans riskini azaltmakla kalmayıp genel bilişsel performansla da ilişkili olabileceğini gösterdi. Düzenli ve ölçülü kafein tüketen bireylerde zihinsel gerileme hızının daha yavaş olduğu gözlemlendi.
FAZLASI DEĞİL, ORTA DÜZEY TÜKETİM DAHA ETKİLİ
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise tüketim miktarıyla ilgili oldu. En güçlü koruyucu etki, orta düzey kafein tüketen kişilerde görüldü. Daha fazla kahve içmenin ek bir fayda sağlamadığı belirtildi.
Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu doktora öğrencisi ve çalışmanın baş araştırmacılarından Yu Zhang, “Kafeinin, demans için genetik riski yüksek ya da düşük olan kişilerde benzer ölçüde faydalı olabileceğini düşünüyoruz” dedi.
Mass General Brigham Tıp Bölümü’nden kıdemli araştırmacı Dr. Daniel Wang ise şu değerlendirmede bulundu: “Sonuçlarımız cesaret verici. Ancak etki büyüklüğünün küçük olduğunu ve yaş aldıkça bilişsel sağlığı korumanın pek çok farklı yolu bulunduğunu unutmamak gerekiyor.” Uzmanlar, düzenli ve ölçülü kahve tüketiminin sağlıklı bir yaşam tarzının parçası olabileceğini, ancak tek başına mucizevi bir koruma sağlamayacağını belirtiyor.
