Esneme, bazen sosyal ortamlarda istenmeyen bir davranış olarak kabul edilse de, bilimsel olarak oldukça ilginç bir olgu. Esnemenin bulaşıcı olması, insanların birbirlerine gösterdiği duygusal tepkilerin bir sonucu olabilir. Johns Hopkins Üniversitesi‘nden Davranışsal Biyoloji Profesörü Dr. Andrew Gallup ile yapılan bir görüşme, esnemeyi ve bunun sosyal etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı oldu.
ESNEME NEDİR?
Dr. Gallup’a göre esneme, beyin kan akışını artıran uzun bir gerilmedir. Bu hareket, beynin arterleriyle kan akışını artırırken, aynı zamanda venöz dönüşü temizleyerek önemli fonksiyonlara sahip. Esneme, hem uyandırılma hem de davranışsal değişim geçişlerine katkı sağlar.
TÜM HAYVANLAR ESNER Mİ?
Esneme davranışı, yalnızca insanlara özgü değildir. Dr. Gallup, omurgalıların çoğunun esnediğini belirtiyor. Balıklardan kuşlara kadar pek çok hayvanda esneme benzeri hareketler gözlemlenmiştir. Bu davranışın, ilk olarak dişli balıklarda evrimleştiği ve ardından omurgalılar arasında korunduğu düşünülüyor.
ESNEME NEDEN BULAŞICIDIR?
Esnemenin bulaşıcı olmasının nedenleri hala net bir şekilde anlaşılmamış olsa da, insanlar arasında gözlemler sonucu esneme oranı artıyor. Dr. Gallup, insanların diğerlerini esnerken görmesinin, onları da esnemeye teşvik ettiğini ve bunun, sosyal bilişsel becerilerle bağlantılı olabileceğini söylüyor. Esneme, gruptaki diğer bireylerin davranışlarına tepki olarak ortaya çıkabilir, bu da grup davranışlarını senkronize etme ve güvenliği artırma amacı taşıyor olabilir.
ESNEME, EMPATİYLE BAĞLANTILI MI?
Araştırmalar, empati seviyesi yüksek olan bireylerin, başkalarını esnerken görme konusunda daha fazla eğilim gösterdiğini ortaya koyuyor. Dr. Gallup, esnemenin, başkalarının duygusal ve davranışsal hallerine etki etme biçimlerinden biri olabileceğini belirtiyor. Özellikle yakın arkadaşlar ve aile üyeleri arasında, esneme daha yaygın görülüyor, bu da empatiyi pekiştiren bir davranış olabilir.
ESNEME NEDEN SOSYAL OLARAK STİGMATİZE EDİLİYOR?
Dr. Gallup, esnemenin sosyal ortamlarda genellikle olumsuz bir şekilde algılandığını söylüyor. Esnediğinizde sıkça sıkılganlık veya saygısızlık gibi suçlamalarla karşılaşabilirsiniz. Ancak, esnemenin spontan ve kontrolsüz bir davranış olduğunu ve hicap duyulacak bir şey olmadığını savunuyor.
ESNEME DURDURULABİLİR Mİ?
Dr. Gallup, esnemeyi engellemek için bazı yöntemlerin olduğunu belirtiyor. Derin bir burun nefesi almak, esneme geldiğinde buna karşı koymak için etkili bir teknik olarak öne çıkıyor. Ayrıca, sakız çiğnemek de esneme sıklığını azaltan başka bir davranış.
