Avrupa Birliği, Vladimir Putin’in provokasyonları ve Donald Trump’ın tahmin edilemez eylemlerinden sonra ticariden öte, askeri bir ittifaka doğru adım adım ilerliyor.
POLITICO’nun haberine göre, Çarşamba günü Kopenhag’da yapılacak zirvede, Birliğin eski halinden koptuğu bir milat olacak.
Rus İHA’ları ve uçaklarının Avrupa ve NATO ülkelerinin sınırlarını aşması, havalimanlarını kapatması AB’yi yeni şartlara uyum sağlamaya itti.
Herkesin korktuğu şey ise, bu İHA ve uçakların bir “Ferdinand’ın Suikasti” olayına gebe olması ve NATO’nun 3. Dünya savaşına kadar uzanan bir girdaba kapılması.
AVRUPA’YI DEĞİŞTİRECEK PROJE
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen zirvede, AB’nin askeri kapasitesini tartışmaya açmak istiyor.
Bu gündem Birliğin geleneksel ticaret ve ekonomi odaklı yapısına bir veda niteliği taşıyor. Artık Avrupa Birliği, askeri bir ittifak olmak için gerekli adımları atıyor.
Askeri gündemde, sınırı aşan İHA’ların tespit edip düşürecek bir “İHA duvarı” projesi ve Avrupa hava sahasına giren uçaklara hızlı karşılık verilmesini sağlayacak adımlar var.
Bir AB yetkilisi “Savaş uçaklarını kaldırmak NATO’nun işi. Bizim işimizse tehditlere cevap verecek araçlara sahip olmak ve ortak kapasiteyi geliştirmek” dedi.
YANAR DÖNER TRUMP
Zirve, Trump ve Putin’in Alaska’daki görüşmesinden sonra yapılan ilk büyük toplantı olacak.
O görüşmeden sonra kısa süreli bir iyimserlik yaşansa da gerginlik daha da arttı. AB liderleri ekim sonunda Brüksel’de bir kez daha buluşmadan önce Avrupa savunmasının güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya mali yardım konularında karar almak istiyor.
Ancak Birlik içinde önceliklerin çatışması ortak bir stratejiyi zorlaştırıyor. Avrupa dış ilişkiler uzmanı Rafael Loss “AB’nin işi caydırıcılık dengesini bulmak. Fakat bu çok zor çünkü ABD Başkanı ‘uçakları vurabilirsiniz ama yanınızda olur muyum bilmiyorum’ diyor” yorumunu yaptı.
ORBAN SORUNU
Savunma konusunda fikir birliği oluşsa da ‘Avrupa ordusunun’ finansmanı, ülkeleri karşı karşıya getiriyor.
Tarihsel olarak savaşların borçlanmayla kazanıldığını söyleyen askeri yetkililer AB’nin ciddi harcamaya hazırlanmasını istiyor.
Von der Leyen, dondurulmuş Rus varlıklarından 140 milyar euroluk “tazminat kredisi” planlıyor.
Ancak Macaristan Başbakanı Viktor Orbán bu adıma direniyor. Komisyon ise kararı Budapeşte’yi devre dışı bırakacak yollardan geçirmeyi hedefliyor.
ÖCÜ PUTİN
Kopenhag zirvesi AB için yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Ancak Birliğin Putin’le doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçındığı görülüyor.
Washington merkezli bir düşünce kuruluşundan Max Bergmann “Avrupa Putin’le çatışmaya girmek istemiyor. Zaten ağır yaptırımlar uygulandı ve elde sihirli bir çözüm kalmadı” dedi.
Avrupa’nın seçenekleri daralsa da liderler yaklaşan tehlike karşısında adım atmak zorunda olduklarını biliyor.
